Simons: “We moeten Suriname bijna vanaf de grond opnieuw opbouwen”
PARAMARIBO – President Jennifer Simons heeft geen illusies over de staat waarin Suriname verkeert. Onderwijs en volksgezondheid, twee pijlers van de samenleving, bevinden zich volgens haar in een zorgwekkende toestand en vragen om ingrijpende, maar onvermijdelijke keuzes. “Wie denkt dat alles in twee maanden in orde komt, heeft een verkeerd beeld”, stelde het staatshoofd onomwonden. “Het land verkeert echt in een situatie waarin we sommige zaken bijna vanaf de grond opnieuw moeten opbouwen”.
Volgens Simons zijn binnen de volksgezondheid al de eerste stappen gezet. Zo wordt gewerkt aan het opnieuw operationeel maken van huisartsenposten en het herstellen van betalingen via het Staatsziekenfonds (SZF). Dat proces verloopt echter niet vlekkeloos. “Het zal niet allemaal in één keer goed zijn, maar de stap is gezet”. benadrukte zij, verwijzend naar maatregelen die door de minister van Volksgezondheid zijn aangekondigd.
De problemen zijn volgens de president echter veel breder dan de eerstelijnszorg. Vooral in de ziekenhuizen, en met name in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP), is de situatie alarmerend. Afdelingen die cruciaal zijn voor levensreddende zorg functioneren slechts gedeeltelijk. “Babyafdelingen moeten werken, de spoedeisende hulp moet draaien en de intensive care moet blijven functioneren”, zei Simons in gesprek met een bekende media. Ook de operatiekamers baren zorgen: van de circa tien operatiekamers zijn er momenteel slechts vier operationeel.
De oorzaak ligt grotendeels bij het vertrek van medisch personeel. “Mensen zijn weggegaan en dat betekent dat we moeten voorkomen dat er nog meer vertrekken”, stelde de president. Tegelijkertijd zal Suriname tijdelijk nieuw personeel moeten aantrekken om de gaten te vullen, terwijl op de lange termijn opnieuw moet worden geïnvesteerd in opleiding. “We moeten mensen opleiden die een beter perspectief zien, zodat ze niet opnieuw vertrekken”.
Ook het onderwijs verkeert volgens Simons in een staat van verval. De problemen doen zich op meerdere niveaus voor, maar beginnen bij de basis: schoolgebouwen. “Er zijn niet genoeg lokalen, het meubilair is vaak in slechte staat”, zei zij. Reparaties zijn inmiddels gestart, maar zullen in 2026 versneld moeten worden voortgezet. Het gebrek aan lokalen leidt ertoe dat kinderen soms slechts twee of drie dagen per week les krijgen. “Je kunt niet blijven uitstellen om meer schoollokalen te bouwen”, waarschuwde de president. “Dat maakt je land kapot”. Ondanks de nijpende financiële situatie benadrukte Simons dat uitstel geen optie is. Essentiële investeringen kunnen volgens haar niet langer worden doorgeschoven.
Economisch herstel en stabilisatie tijdens regering Santokhi-Brunswijk in 2023 volgens jaarverslag CBvS
BY REDACTIE CHRONOS JANUARY 4, 2026
Tijdens de vorige regering Santokhi-Brunswijk liet de Surinaamse economie in 2023 duidelijke tekenen van herstel zien. Volgens het recent uitgebrachte jaarverslag van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) van 2023 wist het land, na een moeizaam 2022, opnieuw aansluiting te vinden bij het IMF Extended Fund Facility (EFF)-programma. Dit resulteerde in een reële economische groei van 2,5% in 2023, een lichte verbetering ten opzichte van 2,4% in 2022, een daling van de inflatie van 60,8% in 2021 naar 32,6% in 2023, een verbetering van het primair saldo naar 1,8 miljard SRD (1,4% van het bbp), en een daling van de schuldquote van 110,1% in 2022 naar 95,8% in 2023. Tegelijkertijd bleven structurele kwetsbaarheden, sociale druk en afhankelijkheid van grondstoffen belangrijke aandachtspunten.
Na het missen van vier IMF-reviews in 2022 realiseerde Suriname in 2023 een belangrijke ommekeer door vier reviews succesvol af te ronden, wat internationaal werd gezien als een bevestiging van de voortgang van het macro-economisch beleid en de hervormingsagenda. Het IMF benadrukte het voorzichtige maar consistente herstel, dat werd gedragen door fiscale consolidatie, verkrappend monetair beleid en herstel van de economische bedrijvigheid. Deze positieve beoordelingen versterkten het vertrouwen van zowel nationale als internationale partners en boden duidelijke beleidskaders voor het beheer van overheidsfinanciën, schuldpositie en wisselkoersstabiliteit, waardoor ruimte ontstond voor structurele hervormingen en versterking van de economische weerbaarheid op middellange termijn.
De groei van de economie werd vooral gedragen door groot- en kleinhandel en industrie/fabricage, die samen een belangrijke bijdrage leverden aan productie en werkgelegenheid. Het herstel werd ondersteund door afnemende inflatie, stabiliserende wisselkoersen in de tweede helft van het jaar en een geleidelijke normalisatie van handelsactiviteiten, terwijl de mijnbouwsector opnieuw positief bijdroeg en de dienstensector gematigd herstelde.
Hoewel de overheidsfinanciën licht verslechterden, met een tekort op de totale rekening van 2,4 miljard SRD (1,9% van het bbp), verbeterde het primair saldo significant ten opzichte van 2022, waarmee de belangrijke IMF-doelstelling van een primair overschot van minimaal 1,3% van het bbp werd behaald. De totale staatsschuld steeg nominaal tot 121,7 miljard SRD (US$ 3,3 miljard), maar de schuldquote daalde dankzij begrotingsdiscipline en een gunstiger externe balans.
De Centrale Bankwet 2022, die in april 2023 in werking trad, vormde een fundamentele hervorming van het institutionele kader. De wet verving de Bankwet 1956 en legde onder andere vast dat de Staat geen voorschotten of leningen meer mag opnemen bij de Centrale Bank. Belangrijke artikelen regelen de omvang en periodieke aanpassing van het kapitaal en reservefonds, met een minimale ondergrens van 6% van de financiële activa van de Bank. In het kader van deze wet en het EFF-programma werden herkapitalisatieplannen voor 2021 en 2022 uitgevoerd, waardoor het eigen vermogen van de Bank met circa 15 miljard SRD werd versterkt.
De Centrale Bank zette daarnaast in 2023 stevig in op monetaire verkrapping door openmarktoperaties voort te zetten, het kasreservepercentage te verhogen en een tijdelijk kredietplafond voor SRD-kredieten in te voeren. Deze maatregelen droegen bij aan het terugdringen van geldgroei, prijs- en wisselkoersstabiliteit, en ondersteunden het macro-economische herstel. Het jaarresultaat over 2023 bedroeg 6,2 miljard SRD, inclusief een hyperinflatie-effect van 4,2 miljard SRD.
Voor de jaren na 2023 ligt de focus op consolidatie van stabiliteit, verdieping van hervormingen en versterking van de productieve capaciteit. Door consistent beleid te combineren met investeringen in menselijk kapitaal en groeisectoren, kan Suriname evolueren naar een robuuster, minder kwetsbaar en inclusiever economisch model op middellange termijn.
Men kijkt uit naar de jaarverslagen van de volgende en komende jaren om de economische en financiële ontwikkelingen beter te kunnen volgen en beoordelen.
Van kritiek tot erkenning: VS prijst vooruitgang Suriname onder regering-Santokhi
Paramaribo, 23 september 2025–
Suriname is in het 2025 Fiscal Transparency Report van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken geprezen voor de belangrijke stappen richting fiscale transparantie. Hoewel het land nog niet volledig voldoet aan de internationale minimumeisen, ziet Washington de geboekte vooruitgang als een cruciale mijlpaal.
Harde kritiek in 2020
De erkenning in 2025 steekt scherp af tegen de situatie vijf jaar eerder. In het 2020 Fiscal Transparency Report werd Suriname nog op de vingers getikt vanwege ernstige tekortkomingen in het fiscaal beleid. Volgens het rapport ontbrak transparantie in publieke documenten over de staatsfinanciën.
- Leningen werden destijds geboekt als inkomsten, wat een vertekend beeld gaf van de werkelijke balans.
- Jaarcijfers en realisatiecijfers werden niet openbaar gemaakt, waardoor de begroting nauwelijks te controleren was.
- De betrouwbaarheid en onafhankelijkheid van audits stond onder druk, omdat ministeries onvoldoende data aanleverden of zich niet constructief opstelden.
- In de mijnbouwsector werd wetgeving slechts deels nageleefd: waar grote maatschappijen zich hielden aan regels, was bij de kleinschalige goudwinning nauwelijks sprake van naleving.
Het Amerikaanse ministerie adviseerde Suriname toen dringend om jaarcijfers online te publiceren, detailinformatie te geven over de geldstromen van staatsbedrijven, en zich sterker te committeren aan internationale richtlijnen voor financiële verslaglegging.
Vooruitgang onder regering-Santokhi
Een groot deel van de verbeteringen die nu worden erkend, is gerealiseerd onder de regering-Santokhi (2020–2025). Zijn kabinet werkte binnen het IMF Extended Fund Facility-programma aan het herstellen van begrotingsdiscipline, internationale geloofwaardigheid en investeerdersvertrouwen.
Concrete stappen waren onder meer:
- Publicatie van het begrotingsvoorstel en tijdige vaststelling van de begroting.
- Openbaarmaking van schulden en een bijna volledig overzicht van uitgaven en inkomsten.
- Invoering van nieuwe fiscale regels om begrotingsdiscipline te verankeren.
- Initiatieven zoals “Royalty’s Voor Iedereen”, gericht op transparant beheer van toekomstige olieroyalty’s.
Volgens de Amerikaanse ambassade weerspiegelen deze hervormingen een duidelijke inzet voor beter bestuur en publieke verantwoording.
Nog resterende uitdagingen
Toch blijft er huiswerk liggen. Het rapport benadrukt dat Suriname nog belangrijke stappen moet zetten:
- Volledige openbaarmaking van buitenbegrotingsrekeningen.
- Tijdige publicatie van eindrapporten van de begroting.
- Verbeterde transparantie rond concessies in de delfstoffenindustrie, vooral de goudsector.
Volgens Washington is volledige implementatie noodzakelijk om internationale standaarden te halen en een stabiel, voorspelbaar economisch klimaat te scheppen.
Nieuwe fase onder regering-Simons
Met de recente machtsovername door de regering-Simons ligt de verantwoordelijkheid nu bij het nieuwe bestuur om de ingezette lijn voort te zetten. Internationale partners, waaronder de VS, hebben al aangegeven Suriname te blijven ondersteunen met technische assistentie.
De grote vraag is of de regering-Simons de hervormingsagenda van Santokhi verder uitbouwt, of dat het risico bestaat dat de bereikte vooruitgang stagneert.
NOS Nieuws•Vrijdag 28 maart 2025, 04:40
Rubio prijst Santokhi en waarschuwt voor China bij bliksembezoek Suriname
Vrijdag 28 maart 2025 Nina Jurna. correspondent Latijns-Amerika
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft een bliksembezoek aan Suriname gebracht. Het duurde nauwelijks twee uur en verder dan de Johan Adolf Pengel-luchthaven kwam hij niet. Toch is het veelzeggend dat Rubio tijdens zijn tweedaagse bezoek aan de Caribische regio ook Suriname aandeed, donderdagavond laat (Nederlandse tijd).
Dat Suriname is meegenomen in Rubio’s reisprogramma heeft veel te maken met de grote olievondsten die zijn gedaan voor de kust van het land. Naar schatting 750 miljoen vaten olie kunnen daar in 2028 opgepompt worden. Het Franse TotalEnergies investeert hierin samen met het Amerikaanse bedrijf APA. Suriname, met zo’n 600.000 inwoners, kan in de toekomst rekenen op miljarden aan oliedollars. Dit kan het land ingrijpend veranderen.
“Er ligt hier een geweldige kans, de vooruitzichten zien er goed uit en president Trump wil de relatie met Suriname graag verder versterken”, zo zei Rubio tijdens een persconferentie na zijn gesprek met president Chan Santokhi. Rubio sprak vol lof over Santokhi’s regering, die Suriname “uit het slop heeft getrokken” toen het land praktisch failliet bleek bij zijn aantreden in 2020.
Olie-boom
Van Trump is bekend dat hij een voorstander is van zoveel mogelijk olie oppompen. Olie-ontwikkelingen in nabijgelegen landen als Suriname en buurland Guyana krijgen dan ook hartelijke steun van zijn regering. “President Trump zoekt sterke partners in de regio, en als je onze bondgenoot bent dan kan dat ook veel opleveren voor je bevolking. Suriname is altijd een goede bondgenoot geweest en we willen dat verder uitbouwen”, aldus Rubio.
Santokhi op zijn beurt nodigde Amerikaanse bedrijven uit om zoveel mogelijk te komen investeren in Suriname. Er wordt de laatste tijd al volop gebouwd in voorbereiding op de verwachte olie-boom. Vorige week werd bekend gemaakt dat een aantal internationale ketens hotels gaan bouwen in Suriname, waaronder het Amerikaanse Marriott en Hilton. “We hebben de Amerikaanse private sector hard nodig. We willen graag dat deze bedrijven hier komen investeren”, zo zei Santokhi.
Lange geschiedenis met China
Rubio waarschuwde tijdens het bezoek ook voor de groeiende invloed van China in de regio. Het Surinaamse buitenlandbeleid is er echter al jaren op gericht juist met zo veel mogelijk landen goede relaties te onderhouden, en verschillende samenwerkingen aan te gaan, zo reageerde Santokhi. “We hebben een ontwikkelingstraject waarbij we veel met China samenwerken, zij doen hier grote projecten.”
Minister Ramdin van Buitenlandse Zaken benadrukte na afloop van het bezoek van Rubio dat de verbintenis tussen Suriname en China zeer ver teruggaat: de eerste Chinezen kwamen naar Suriname in de 19e eeuw, vlak voor de afschaffing van de slavernij. Vooral de laatste decennia investeert China flink in Suriname.
Volgens Ramdin zal Suriname dat samenwerkingstraject niet verbreken omdat een ander land dat wil: “We gaan investeringen aan op basis van onze belangen”, zo zei Ramdin tegenover journalisten. De vraag is of Suriname met de VS als bondgenoot deze pragmatische houding in de toekomst kan volhouden.
Zorgen over Haïti
Het bezoek was vooral ook een kennismakingsbezoek, op een belangrijk moment. Begin deze maand werd minister Ramdin gekozen tot de nieuwe secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), een regionaal samenwerkingsorgaan van meer dan dertig landen, waaronder ook de VS.
Rubio feliciteerde Suriname met de benoeming van Ramdin, die in mei in zijn nieuwe functie zal worden geïnstalleerd. “Het geeft aan dat Suriname een steeds grotere rol in deze regio zal spelen, en het land mag trots zijn op die benoeming.”
In die context stond vandaag ook regionale veiligheid op de agenda: zorgen bij de VS en Suriname zijn er vooral over Haïti, dat al jaren geteisterd wordt door zwaarbewapende bendes. Opeenvolgende internationale initiatieven falen om het land veiliger te krijgen.
Ook een internationale missie van Caribische en Afrikaanse militairen en politie-eenheden onder leiding van een internationale Keniaanse politiemacht hebben tot nu niet geleid tot een veiliger Haïti. Rubio wil met de landen in de regio samenwerken aan een nieuw veiligheidstraject voor Haïti, zegt hij, want het conflict destabiliseert de regio. “Als deze regio niet veilig is, kan er ook geen groei en ontwikkeling zijn.”