Moraal of macht? De dubbele standaard in de Surinaamse politiek
INGEZONDEN – De eis om gewezen president Chan Santokhi te laten vallen als voorzitter van de Vooruitstrevende Hervormingspartij is geen principiele keuze, maar pure machtspolitiek. Onder zijn leiding zijn wél concrete stappen gezet. De RVI (Royalties Voor Iedereen) gaf elke burger van Suriname uitzicht op directe deelname in toekomstige olie-inkomsten, verankerd in artikel 41 van de Grondwet. Dat dit programma inmiddels is stopgezet, zegt veel over politieke wil en betrouwbaarheid. De grondconversie gaf burgers eigendom, zekerheid en toegang tot krediet – structureel beleid – is geen verkiezingsstunt.
Tegelijk moet worden erkend dat zijn communicatiedienst ernstig tekort schoot. Beleidsresultaten werden onvoldoende uitgelegd en bereikten het volk niet effectief, waardoor waardering uitbleef en frustratie groeide. En ondanks alle kritiek: bij de verkiezingen van mei 2025 was Santokhi het DNA-lid met de meeste stemmen, namelijk 45.894 – een duidelijk signaal van persoonlijk draagvlak.
De vergelijking met de Nationale Democratische Partij is onvermijddellijk. Die bleef achter Desi Bouterse staan, zelfs na zijn veroordeling. Dit gaat niet om principes. Dit gaat om macht – en om wie bereid is die te grijpen, koste wat kost.
Van Samson: “NDP heeft getoond dat zij Bouterse zelfs na veroordeling niet heeft laten vallen voor een coalitiesamenwerking”
Voor parlementariër Cedric van Samson is het niet correct om de terugval in het verkiezingsresultaat voor de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in 2025 op te hangen aan één persoon, oftewel voorzitter Chandrikapersad Santokhi. Het vervangen van de VHP-voorzitter vindt hij daarom ook niet correct wanneer het gaat om het forceren van een coalitiesamenwerking met wie dan ook.
Van Samson merkt op dat de NDP eerder onder leiderschap van Desi Bouterse jaren door de VHP en NPS van coalitiesamenwerkingen werd uitgesloten vanwege de betrokkenheid van Bouterse bij de staatsgreep van 1980 en de Decembermoorden in 1982. Volgens de politicus heeft de NDP hiermee getoond dat zij Bouterse ook na zijn veroordeling niet heeft laten vallen. “Ik weet niet op grond waarvan die hekel zo gevoed is tegen de persoon Chandrikapersad Santokhi. Maar als de NDP er geen enkel moment aan gedacht heeft om hun van moord verdachte voorzitter toen te vervangen om een coalitie te gaan vormen, dan denk ik niet dat het raadzaam is om alleen voor het vormen van een coalitie, onder elke prijs met wie dan ook, je aan te nemen dat de voorzitter vervangen zal moeten worden.
Als je bereid bent om alleen voor een samenwerking al in jouw partij veranderingen te brengen, dan is de samenwerking belangrijker dan de partij. En ik denk niet dat dat het kan zijn”, zei Van Samson in het programma To The Point op Apintie TV.
Onder andere VHP’er Mahinder Jogi vroeg zich eerder af of de VHP uitsluiting in een coalitiesamenwerking in 2030 weer moet riskeren met Santokhi als voorzitter, aangezien dit in 2025 wel een groot probleem was, voornamelijk voor de NDP. Van Samson zelf vindt niet dat het verkiezingsresultaat van 2025 aan slechts één persoon kan worden opgehangen. “Wanneer wij een verkiezing hebben gehad en mensen een zondebok zoeken voor het resultaat van de verkiezing en dat gevonden wordt bij sommigen in één persoon, dan is die persoon geen teamplayer. Omdat we als één organisatie de verkiezing zijn ingegaan in 2020 en we zijn daarna als één in die coalitie geweest. Dan kunnen we onmogelijk stellen dat wanneer wij het verkiezingsresultaat van 2025 krijgen, we dat slechts willen ophangen aan één persoon”, zei Van Samson. De VHP’er voerde aan dat elke voorzitter van de VHP gekozen wordt en het dus aan de structuren van de partij ligt om te kijken of zij van mening zijn dat er een andere voorzitter gekozen moet worden.
“Er is een ontevredenheid en dat kunnen we niet onder banken of stoelen schuiven. Er is een evaluatie geweest na het verkiezingsresultaat en er zijn mensen die heel ontevreden zijn over het functioneren van de VHP en de leiding van de VHP. En dat is geëvalueerd. Maar om te stellen dat het vervangen van één persoon het geheel gaat veranderen… nee! Ik denk dat er veel meer aan de hand is, dat er een brede evaluatie moet zijn en eenieder zijn verantwoordelijkheid ook moet gaan innemen. Wat heb ik nagelaten? Of wat had ik moeten doen? Maar om slechts te wijzen met een vinger naar één persoon is een zwakte”, aldus de parlementariër.
Twijfel zaaien of verantwoordelijkheid nemen?
[INGEZONDEN] – De recente uitspraken van mijn goede vriend Mahinder Jogi over het voorzitterschap van Chan Santokhi roepen niet alleen vragen op over leiderschap, maar vooral over timing en verantwoordelijkheid. In een democratie heeft iedereen het recht zijn mening te uiten. Maar niet elke mening, op elk moment, draagt bij aan versterking van de partij of het land.
Over het leiderschap van Santokhi hoeft helemaal geen misverstand te bestaan. Zijn staat van dienst is breed en diepgeworteld, van zijn jaren binnen het Korps Politie Suriname tot zijn periode als minister van Justitie en Politie, en zijn internationale rol binnen de Inter-American Drug Abuse Control Commission (CICAD) van de Organisatie van Amerikaanse Staten. Dat traject getuigt van ervaring, erkenning en consistent leiderschap, dus geen twijfel aan zijn leiderschap.
Er bestaat echter een belangrijk verschil tussen interne reflectie en publieke twijfel. Reflectie versterkt. Publieke twijfel, zonder duidelijk doel of alternatief, verzwakt. Zeker wanneer die twijfel gericht is op de persoon die de partij mede heeft uitgebouwd tot wat zij vandaag is. Onder leiding van Santokhi is de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) uitgegroeid tot een brede, multi-etnische beweging, in de geest van de legendarische VHP-leider Jagernath Lachmon en diens verbroederingspolitiek.
De koers van Santokhi heeft geleid tot historische verkiezingsresultaten: 20 zetels in 2020 en 17 zetels in 2025, ondanks een ongekende bundeling van politieke tegenkrachten. De suggestie dat de partij met Santokhi als voorzitter automatisch richting uitsluiting beweegt, doet geen recht aan de politieke realiteit van Suriname. Het is zeker een misplaatste opmerking. Ons systeem vereist samenwerking. Tot nu toe is gebleken dat geen enkele partij alleen regeert. De vraag wie voorzitter is, is dus slechts één onderdeel van een veel complexer geheel.
De kernvraag zou daarom niet moeten zijn of Santokhi moet plaatsmaken, maar wat het alternatief concreet biedt. Is er binnen de partij iemand met aantoonbaar meer draagvlak? Is er iemand met bewezen bestuurlijke ervaring, internationale erkenning en het vermogen om een diverse samenleving te verbinden? De Bromki Djari-gedachte is van Chan. Zonder die antwoorden blijft de discussie abstract en potentieel schadelijk. Want leiderschap ter discussie stellen zonder perspectief op opvolging, creëert ruimte voor verdeeldheid. En verdeeldheid is zelden in het belang van de partij, en nooit in het belang van het land. Dat betekent niet dat er geen ruimte is voor kritiek. Integendeel. Elke leider maakt fouten, van Desi Bouterse tot Ronald Venetiaan. Leiderschap wordt niet gemeten aan foutloosheid, maar aan het vermogen om te corrigeren, te leren en koers te houden onder druk. De afgelopen regeerperiode stond bovendien in het teken van uitzonderlijke uitdagingen: economische herstructurering, de nasleep van de COVID-19-pandemie en complexe coalitiedynamiek.
In zo’n context is het te eenvoudig om één persoon als oorzaak van alle problemen aan te wijzen. De opdracht voor de VHP is nu helder: bouwen, niet afbreken. Verbinden, niet verdelen. Interne discussies zijn noodzakelijk, maar ze moeten gericht zijn op versterking, niet op ondermijning.
Wie verantwoordelijkheid neemt, kiest niet voor publieke twijfel zonder richting, maar voor constructieve bijdragen die de partij en het land vooruithelpen.
Jogi vraagt zich af of VHP uitsluiting van coalitiesamenwerking in 2030 weer moet riskeren met Santokhi als voorzitter
Beeld (c) D-TV Express
Eén van de grote problemen die de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) volgens parlementariër Mahinder Jogi na de afgelopen verkiezingen heeft gehad, is dat zij met 17 zetels toch in de oppositie is beland. Dat kwam volgens hem omdat andere politieke partijen van mening waren dat een coalitiesamenwerking met de VHP onder leiding van Chan Santokhi niet mogelijk was.
“Omdat… zoals dat gezegd wordt, werd en nog steeds uit bepaalde hoeken… dat een samenwerking met Santokhi niet mogelijk was. Dat was het hele eieren eten. En dan moeten we kijken of wij dat bij ongewijzigd standpunt moeten riskeren in 2030”, zei Jogi in het programma To The Point op Apintie TV. Als alles goed zit, dan zullen in 2027 nieuwe bestuursverkiezingen binnen de VHP worden gehouden. Volgens Jogi wordt elke politieke organisatie opgericht om ideeën en idealen die er zijn te kunnen verwezenlijken door zoveel mogelijk zitting te nemen in een regering. Echter moet er volgens hem rekening gehouden worden met het politieke veld van Suriname, waar de VHP niet alleen kan staan.
Nu heeft de oranjepartij iets meer dan vier jaar om de hindernissen of pijnpunten weg te werken. Opmerkelijk is dat Jogi geen andere hindernissen of pijnpunten aanhaalde dan alleen het voorzitterschap van Santokhi, dat als een obstakel door andere politieke partijen wordt gezien.
“Het gaat niet om een voorzitter, maar om het politieke veld. En het politieke veld is niet alleen van de VHP, maar het is ruimer. En aan de andere kant van het politieke veld zijn de andere politieke partijen. En in dit land is één partij niet in staat om dit land te besturen. Al zou je 26 zetels hebben, in de praktijk gaat het niet werken. Je zal moeten samenwerken. Dus wanneer je ziet dat er zaken zijn die een rol hebben gespeeld bij uitsluiting bij de coalitievorming in 2025, dan moet je proberen om die zaken te wijzigen en te veranderen, zodat inzichten van mensen veranderen, argumenten anders worden en besluiten anders genomen kunnen worden”, aldus de VHP’er.
Jogi voerde aan dat hij oud-president Santokhi en zijn beleid tussen 2020 en 2025 verdedigd heeft in De Nationale Assemblee (DNA), omdat hij weet wat de VHP bij de regeringsovername in 2020 heeft aangetroffen en hoe moeizaam het ging om richting herstel te gaan.
“Dankzij dat herstelprogramma is de regering van president Jennifer Simons nu in staat om een nieuw schuldherschikkingsprogramma aan te gaan. Daarnaast heb je ook de VHP, de VHP’ers en de mening van de VHP’ers. En die meningen tellen. En wanneer je die meningen bagatelliseert, dan ga je problemen krijgen”, aldus de politicus.