Bloemenhulde bij Nationaal Monument Bastion Veere ter herdenking van de decembermoorden
De Stichting 8 December 1982 organiseert op maandag 8 december 2025 een officiële bloemenhulde bij het Nationaal Monument Bastion Veere in Suriname. De plechtigheid begint om 12.00 uur; bezoekers kunnen vanaf 11.30 uur binnenlopen.
Met deze jaarlijkse herdenking staat de stichting stil bij de vijftien mannen die op 8 december 1982 werden geëxecuteerd in Fort Zeelandia. De organisatie benadrukt dat het democratische Suriname van vandaag, met zijn vrijheden en rechten, mede te danken is aan de strijd die deze mannen hebben gevoerd.
De ceremonie in verband met de herdenking van de decembermoorden(*) vindt plaats op Fort Zeelandia, waar nabestaanden, maatschappelijke organisaties, vertegenwoordigers van de overheid en belangstellenden samenkomen om bloemen te leggen en de slachtoffers te eren.
De stichting hoopt hiermee opnieuw aandacht te vragen voor het belang van democratische waarden en rechtsstaat in Suriname. Iedereen wordt uitgenodigd om bij de herdenking aanwezig te zijn en de slachtoffers te gedenken.
Vorige week toen de Nederlandse koning Willem-Alexander op bezoek was in Suriname, haalde hij de decembermoorden ook aan in zijn speech tijdens het staatsbanket. Hij kondigde aan dat de Nederlandse ambassadeur op maandag 8 december 2025 een krans zal leggen bij het gedenkteken voor de slachtoffers van de Decembermoorden bij Fort Zeelandia. (*) In de nacht van 7 op 8 december en op 9 december 1982 werden vijftien tegenstanders van het militair regime in Suriname onder leiding van Desi Bouterse gemarteld en vermoord. Op 29 november 2019 werd hoofdverdachte Bouterse bij verstek tot twintig jaar gevangenisstraf veroordeeld. Nog zes andere verdachten werden tot straffen van tien of vijftien jaar veroordeeld.
Advocaat-generaal adviseert om beslag op 19,5 miljoen euro te handhaven
Een belangrijke juridisch adviseur in Nederland vindt dat 19,5 miljoen euro uit Suriname niet moet worden vrijgegeven. Het gaat om advocaat-generaal Martijn van Wees. Hij adviseert de Hoge Raad, de hoogste rechter van Nederland, om het verzoek van vier Surinaamse banken af te wijzen.
In april 2018 werd op Schiphol een groot geldbedrag ontdekt in een transport uit Suriname. Het geld was onderweg naar Hongkong. Op de papieren stond dat de zending van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) kwam, maar later bleek dat het geld toebehoorde aan de Hakrinbank en de Finabank, twee commerciële banken. Het plan was om het contante geld bij een Chinese bank (ICBC) om te zetten in saldo op de rekening en daarna weer terug te storten bij deze banken. De Nederlandse opsporingsdienst FIOD kreeg de zaak in handen. Op 17 april 2018 legde het Openbaar Ministerie beslag op het geld, omdat er een vermoeden was van witwassen. Sindsdien staat het bedrag op een rekening van de Belastingdienst. De Surinaamse banken proberen al jaren dit beslag weg te krijgen.
De banken voerden onder andere aan dat Nederland geen beslag had mogen leggen, omdat de Centrale Bank van Suriname als “staat” bescherming (immuniteit) zou hebben. Daarover is meerdere keren geprocedeerd. Eerst leken rechtbank en hof de banken gelijk te geven, maar de Hoge Raad draaide die uitspraken later terug. Na een nieuwe ronde oordeelde het gerechtshof in Den Haag in augustus 2024 dat het beslag mocht blijven. Daarop stapten de banken opnieuw naar de Hoge Raad.
Nu ligt de zaak dus weer bij de hoogste rechter. De kernvraag: kan de Centrale Bank van Suriname in dit geval echt een beroep doen op immuniteit? Volgens advocaat-generaal Van Wees niet. Uit eerdere zaken volgt volgens hem dat die bescherming alleen geldt voor geld en bezittingen die echt van de centrale bank zelf zijn en bedoeld zijn voor haar monetaire taken. In dit geval was het geld van commerciële banken en had de CBvS vooral een begeleidende rol bij het transport. Daarom vindt hij de beslissing van het hof juridisch juist.
6 dec 2025 CNN: Door VS vernietigde ‘drugsboot’ had coke-lading voor Suriname aan boord
beslaglegging en niet uitgereikte beschikkingen Richelieu (Suriname)
De FAI-crisis komt als boemerang terug bij de NDP-regering
Een historisch onderzoek naar vijftien jaar mismanagement, privatiseringsfouten en politieke verantwoordelijkheid (2010–2025)
De erfenis van Surland en FAIU – Een sector al op omvallen (tot 2010)
Lang vóór de huidige crisis kende de Surinaamse bacovensector grote structurele problemen. De staatsbedrijven Surland en later FAIU kampten met verouderde installaties, gebrekkig onderhoud en inefficiënte irrigatiesystemen. De productie liep jaar na jaar terug.
Functionarissen als Jaswant Hing en Louis Hok-a-Hin slaagden erin de sector overeind te houden, maar noodzakelijke modernisering bleef uit.
Toen in 2010 een politieke verschuiving plaatsvond, stond de sector er al kwetsbaar voor.
Regering Bouterse I (2010–2015) – Politieke benoemingen en versneld verval de komst van de NDP-regering in 2010 wijzigde het toezicht op de landbouwsector ingrijpend. FAIU kreeg te maken met frequente directiewisselingen en politieke benoemingen, terwijl investeringen achterwege bleven en achterstallig onderhoud verder opliep. De bedrijfsvoering vervaagde en de productiviteit kelderde.
Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij werd in deze periode geleid door Hendrik Setrowidjojo (PL) van 2010 tot 2014, waarna Soeresh Algoe (NDP) het roer overnam tot 2015.Onder hun bewind verloor de sector richting en professionaliteit, waardoor de basis werd gelegd voor de latere crisis.
Regering Bouterse II (2015–2020) – Oprichting van FAI en het Belgische debacle
In 2014 werd Food and Agriculture Industries N.V. (FAI) opgericht als opvolger van SBBS en FAIU. De sector hoopte dat deze nieuwe structuur eindelijk modernisering zou brengen. Bij de oprichting werd Philippe Georges Dury aangesteld als één van de eerste directeuren van FAI.
In 2015 verkocht de regering-Bouterse 90% van de aandelen aan de Belgische Fruit Farm Group (TFFG). De beloofde investeringen en moderniseringen bleven echter uit. Hoewel Permila Bissumbharlokaal een leidende rol vervulde, was de Belgische top vrijwel onzichtbaar en droeg zij weinig bij aan duurzame bedrijfsontwikkeling.
Ministers van LVV in deze periode:
- Lekhram Soerdjan (NDP) – 2015–2018
- Rabin Parmessar (NDP) – 2018–2019
De Belgische vlucht – FAI valt in 2020 volledig stil
Op 12 februari 2020 verliet de Belgische directie van FAI het land plotseling, zonder overdracht, zonder verantwoording en zonder enig plan. Daardoor ontvingen 1.200 werknemers slechts een voorschot van SRD 500. De export naar Trinidad & Tobago en Barbados kwam compleet tot stilstand. Administratie en bedrijfssystemen bleken onvolledig of onbruikbaar achtergelaten. Kort daarna bood TFFG het ontwrichte FAI voor US$ 1 aan de Surinaamse staat aan — inclusief een aanzienlijke en tot dan toe onbekende schuldenberg.
Regering Santokhi (2020–2025) – De gedwongen reddingsoperatie van een ingestort staatsbedrijf
Toen in 2020 de regering-Santokhi aantrad, was FAI op de rand van totale instorting. De staat moest onmiddellijk ingrijpen. Dat betekende:
- het overnemen van de betaling van de lonen van 1.200 werknemers
- het organiseren van noodexport om markten niet te verliezen
- het herstellen van de volledige administratie
- en uiteindelijk de nationalisatie van FAI in november 2020 voor US$ 1
Nieuwe leiding na nationalisatie
Na de overname werd Permila Bissumbhar benoemd tot directeur, belast met de gigantische uitdaging om orde te scheppen in een bedrijf dat in chaos was achtergelaten. Het ministerie van LVV stond in deze periode onder leiding van Parmanand Sewdien (VHP), die van 2020 tot 2025 verantwoordelijk was voor de sector.
Herstel onder crisisomstandigheden
In 2021 presenteerde FAI een urgentieplan om productie te herstellen en de schuldenlast van circa US$ 21 miljoen beheersbaar te maken.
Tegen 2023 liet het bedrijf weer exportgroei zien en werd gestart met internationale schuldherstructurering. Toch bleef FAI uiterst kwetsbaar door de diepe schade die was ontstaan tijdens de Belgische overname en eerdere NDP-regeringen.
Regering NDP 2025–2030 – Quick Scan onthult historische mismanagement
Na haar terugkeer aan de macht in 2025 liet de NDP-regering een Quick Scan uitvoeren bij FAI om inzicht te krijgen in de bedrijfsvoering. De uitkomsten logen er niet om. FAI bleek te kampen met een schuldenlast van ruim US$ 22 miljoen. Daarnaast werden bedrijfseigendommen ver onder de marktwaarde verkocht, salarisverhogingen zonder toestemming doorgevoerd en belangrijke administratieve documenten bleken geheel of gedeeltelijk te ontbreken. Het onderzoek wees op een diepgewortelde cultuur van wanbeheer, waarbij vermoedelijke financiële malversaties niet konden worden uitgesloten.
Als gevolg daarvan werden Permila Bissumbhar en Nitesh Ramlakhan op non-actief gesteld. In deze periode staat het ministerie van LVV onder leiding van Mike Noersalim (HVB).
Een kritische kanttekening
Hoewel de Quick Scan misstanden blootlegt, valt niet te ontkennen dat veel van deze problemen juist zijn ontstaan onder eerdere NDP-regeringen. Het is dezelfde partij die:
- FAI privatiseerde aan een ongeschikte buitenlandse investeerder
- toezicht ernstig verwaarloosde
- politieke benoemingen toestond
- en de sector structureel verzwakte
De Quick Scan legt dus niet alleen mismanagement bloot — ze herinnert ook aan de politieke verantwoordelijkheid voor het ontstaan ervan.
De boemerang die terugkeert – FAI in 2025
Nu FAI opnieuw onder NDP-bewind valt, staat de partij oog in oog met de gevolgen van haar eigen beleidskeuzes uit het verleden.
De mislukte privatisering aan TFFG, het gebrek aan toezicht en jarenlange verwaarlozing hebben geleid tot:
- een financieel uitgehold bedrijf
- meer dan US$ 22 miljoen aan schulden
- vernietigde infrastructuur
- verlies van exportmarkten
De crisis rond FAI keert zo letterlijk als een boemerang terug naar de politieke bron.
FAI als spiegel van vijftien jaar bestuurlijke zwakte
De geschiedenis van FAI laat zien hoe politieke keuzes een sector kunnen maken of breken:
- Nieuw Front moderniseerde onvoldoende
- Bouterse I & II verergerden verval en verkochten FAI aan een ongeschikte Belgische investeerder
- Santokhi moest een nationale reddingsoperatie uitvoeren
- NDP 2025 wordt geconfronteerd met de gevolgen van haar eigen eerdere keuzes
De enige weg naar duurzaam herstel is duidelijk: professioneel, transparant en apolitiek beheer — zonder terugval in oude patronen.
https://surinamenieuwscentrale.com/de-fai-crisis-komt-als-boemerang-terug-bij-de-ndp-regering