Kunstenaar Anand Dwarka verrast koningspaar met schilderij
Kunstenaar Anand Dwarka verrast het koningspaar met een schilderij
Kunstenaar Anand Dwarka heeft afgelopen woensdag in hotel Torarica een bijzonder kunstwerk overhandigd aan koning Willem-Alexander en koningin Máxima van Nederland tijdens hun bezoek aan Suriname. Het kleurrijke schilderij, een toekan omringd door gele bamboes, werd als volledige verrassing aan het koningspaar gepresenteerd.
Dwarka lichtte het symbolische karakter van het werk toe. Volgens hem staat de toekan voor het tropische regenwoud, een belangrijk kenmerk van Suriname. “De toekan symboliseert onze rijke natuur en het tropische land dat wij zijn,” verklaarde de kunstenaar na de overhandiging.
Het kunstwerk, vervaardigd met acrylverf op canvasdoek, heeft een afmeting van 100 bij 70 centimeter en werd met palletmes geschilderd. Het koningspaar nam ruim de tijd om het kunstwerk te bewonderen en schudde Dwarka tweemaal de hand als blijk van waardering.
Niemand binnen de organisatie was vooraf op de hoogte van het cadeau, waardoor het moment voor zowel het koningspaar als de aanwezigen een bijzondere verrassing werd.
Het koningspaar heeft het schilderij meegenomen naar Nederland.
Nederland haalt opgelucht adem na gevoelig staatsbezoek aan Suriname: echte escalatie over herstelbetalingen blijft uit
PARAMARIBO- De Nederlandse delegatie haalt na gevoelige staatsbezoeken altijd opgelucht adem. Ook nu. Het was immers maar even afwachten hoe het eerste staatsbezoek sinds Juliana in 1978, zou vallen.
Wouter de WintherPolitiek commentator
De periode-Bouterse is dan wel achter de rug, de nasleep van het slavernijverleden kon in potentie voor ongemakkelijke confrontaties zorgen. Een ritueel om vergiffenis voor de koning verliep goed. Een gesprek met de nazaten ging moeizamer, vooral omdat er op hoge toon om herstelbetalingen werd gevraagd. De 66 miljoen die het kabinet-Rutte 4 voor Suriname had vrijgemaakt is bijlange na niet genoeg voor de wensenlijst om de geopperde reparatierekening van zorg, onderwijs, waterbeheer, ondernemerschap en ’traumaverwerking’ van te betalen. President Simons hint er op dat er vroeg of laat toch meer moet gebeuren. Maar echte escalatie op dit onderwerp bleef uit, want ook Paramaribo weet dat eerst de beladen relatie met de voormalige kolonisator duurzaam hersteld moet worden.
En dus was de Nederlandse delegatie tevreden dat de headline Excuses koning voor slavernijverleden in Suriname geaccepteerd de verslaggeving domineerde. Verloedering
Wie intussen Paramaribo en omgeving beziet, krijgt de indruk dat de tijd stil heeft gestaan. De adembenemende schoonheid van de natuur van het land vertaalt zich niet in het koesteren van de eigen leefomgeving. Straatafval, verloederde gebouwen en infrastructuur die flink achterloopt vergeleken met heel wat andere Zuid-Amerikaanse landen. Het staatsbezoek is hier op radio en tv uitgebreid besproken, maar de gewone Surinamers gingen er bepaald niet massaal de straat voor op. Heel anders dan 47 jaar geleden, zo herinnerde een seniore Paramaribo’er zich, toen mensen in groten getale al vanaf luchthaven Zanderij Juliana langs de weg stonden toe te juichen.
’Koloniale inmenging’
Met de visite van haar kleinzoon wordt de onafhankelijkheid van Nederland extra luister bijgezet. Inmiddels zijn Chinezen neergestreken en ook de Amerikanen hebben belangstelling om de ontdekte olie te winnen. Nederlandse bedrijven proberen eveneens een graantje mee te pikken. Haagse bemoeienis met dit alles wordt door de plaatselijke politiek niet onverdeeld enthousiast ontvangen, want riekt naar ’koloniale inmenging’. Maar tegelijkertijd moet ook geconcludeerd worden dat het gigantische potentieel van Suriname, ook zonder Nederlandse betrokkenheid, de afgelopen vijftig jaar nauwelijks uit de verf is gekomen.
President Simons: Suriname wacht niet op herstelbetalingen van Nederland
PARAMARIBO – Suriname hangt zijn toekomstige ontwikkeling niet aan mogelijke herstelbetalingen uit Den Haag voor het slavernijverleden. Dat benadrukte president Jennifer Simons in aanwezigheid van koning Willem-Alexander tijdens een persmoment aan het einde van een bezoek aan twee voormalige plantages in Commewijne. Hoewel het vraagstuk van herstelbetalingen op de agenda blijft, houdt Suriname vast aan het tienpuntenplan van de Caricom. Simons onderstreepte dat de dialoog over het slavernijverleden en herstelbetalingen een langdurig, wederzijds leerproces zal zijn. “Dat onderwerp kan aan de orde komen, maar binnen de Caricom hebben we afspraken over hoe dit proces moet verlopen”, aldus Simons, die daaraan toevoegde: “Onze ontwikkeling zetten wij zelfstandig in gang”.
Bilaterale relatie krijgt nieuwe inhoud
De president sprak haar waardering uit voor de open dialoog met Willem-Alexander en voor de afspraken die zijn gemaakt om de vernieuwde bilaterale relatie verder vorm te geven. “We hebben iets neergezet in deze drie dagen. We kijken nu vooruit, als twee vrienden, met een gedeeld verleden maar een mooie toekomst”, aldus Simons. Ze omschreef het bezoek als positief en betekenisvol, waarbij “een pakket is opengemaakt” om op een nieuwe, gelijkwaardige manier samen te werken.
Visumvraagstuk
Ook het visumbeleid kwam tijdens het staatsbezoek nadrukkelijk aan bod. Het Nederlandse staatshoofd erkende de problemen die Surinamers ervaren bij het aanvragen van een visum voor Nederland. Hij legde uit dat er twee soorten procedures bestaan: noodvisa en reguliere visa. Suriname kan volgens hem, net als andere Zuid-Amerikaanse landen, een verzoek tot visaliberalisatie indienen bij de Europese Commissie. “Nederland heeft meerdere malen aangegeven bereid te zijn Suriname in Brussel te helpen,” zei de koning. Daarnaast gaf hij toe dat de afhandeling menselijker moet: “We begrijpen dat mensen lang moeten wachten en dat de omstandigheden niet ideaal zijn. Er wordt gekeken naar oplossingen.”
Bezoek aan voormalige plantages en gedeeld verleden
Het koningspaar kreeg op de plantages Johanna Margaretha en Frederiksdorp een indruk van het historische en hedendaagse leven in Commewijne. Op de laatste dag van het staatsbezoek maakten Willem-Alexander en Máxima samen met president Jennifer Geerlings-Simons en haar echtgenoot Glenn Geerlings een excursie over de Suriname- en Commewijnerivier. Op Johanna Margaretha ontmoetten zij lokale bewoners die actief zijn in de toerismesector, zoals aanbieders van bootverhuur en rotiworkshops. Ook andere lokale initiatieven, waaronder een dorpswinkel, appartementencomplex, boerderij en zwampviskwekerij, werden gepresenteerd als voorbeelden van een zelfvoorzienende gemeenschap.
Toeristische gids Suriname
Erfgoed, educatie en het delen van verhalen
Bij Frederiksdorp werd de delegatie ontvangen door manager/director Sirano Zalman, die uitleg gaf over de transformatie van de voormalige koffie- en cacaoplantage tot toeristenresort en educatief centrum. Hier bevindt zich ook het Verhalenmuseum, waar bewoners uit Noord-Commewijne persoonlijke verhalen delen over leven toen en nu. Een bijzonder onderdeel van het bezoek was het Maasdamme Diorama van kunstenaar Rita Maasdamme, onderdeel van de expositie “Het Leven en Werken in Onvrijheid”. Deze installatie toont het leven van tot slaaf gemaakten op een 18e-eeuwse plantage en wordt ingezet als educatief middel. Zes bursalen die in Nederland een masteropleiding cultureel erfgoed hebben gevolgd, waren eveneens aanwezig.
Vooruitkijken
Tijdens het persmoment in Frederiksdorp gingen president Simons en de koning in op de toekomstige samenwerking tussen Suriname en Nederland. De gesprekken richtten zich behalve op visaproblemen ook op onderwijs- en cultuurprojecten, historische verantwoordelijkheid en het streven naar een gelijkwaardig partnerschap.
De koning benadrukte dat samenwerking op het gebied van onderwijs, cultuur en jeugdontwikkeling al langer een prioriteit is. Er wordt gewerkt aan nieuwe uitwisselingsprogramma’s op mbo-niveau, aanvullend op bestaande hbo- en universitaire samenwerkingen. “Ik heb pas echt gezien hoe diep de verbinding is tussen onze landen,” zei hij. “Dat neem ik mee naar huis.”
Hoewel hij de drie dagen te kort vond, zei Willem-Alexander dat het bezoek hem een nieuw perspectief op Suriname heeft gegeven. “Dit bezoek heeft het raam geopend op wat Suriname is. Ik wil veel meer ontdekken.” Hij sprak de wens uit terug te keren, om dan ook “de jungle” en de bovenloop van de Surinamerivier te bezoeken. Daarbij hoopt hij zijn kinderen mee te nemen.
https://dwtonline.com/president-simons-suriname-wacht-niet-op-herstelbetalingen-van-nederland/
Als afsluiter van het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Suriname vindt er een ontmoeting plaats met de Nederlandse gemeenschap in het land.
Publiek giert om grappen koning tijdens speech
Staatsbezoek Suriname
Máxima weet wel raad met de warmte in Suriname en stapt in een luchtige zijden jurk op een boot
Op de derde dag van het staatsbezoek aan Suriname trekt Máxima letterlijk en figuurlijk weer alles uit de kast. In een luchtige zijden jurk van haar favoriete merk Zimmermann stapte ze zojuist een schip op.
Kim QuerfurthMode- en beautyredacteur VROUW
3 december 2025LuisterenDelen3
Indiase paisleyprint
Het is behoorlijk warm in Suriname, maar daar weet Máxima wel raad mee. Vandaag is ze wederom luchtig gekleed in een heerlijk dragende zijden outfit: een jurk in traditionele Indiase paisleyprint van het Australische label Zimmermann.
Koraalroze
Van dit merk heeft ze intussen heel wat creaties in haar kast hangen en die komen regelmatig goed van pas. Eerder al zagen we een koraalroze jurk met strikceintuur en in Indiase bloemenprint die meerdere keren voorbij kwam, onder andere toen ze in januari 2023 met man en dochter Amalia op Bonaire was waar de temperaturen ook flink opliepen.
Hoge sleehakken
De heerlijke fladderjurk van vandaag is in het zalmroze en heeft een handige ceintuur waardoor de jurk naar eigen idee gestyled kan worden en hoe strak je die zelf wilt dragen. Daarbij draagt Máxima weer een rieten hoed tegen de brandende zon en het haar in een stoere paardenstaart. Daarbij als accessoire een leuk gekleurd tasje met bolletjes in de kleuren van de jurk en ook de gekleurde oorbellen passen bij de tinten van de jurk. De vrij hoge bruine sleehakken zijn gewaagd voor een uitstapje op een schip, maar daar draait Máxima haar hand niet voor om.
Oranjes zijn even stil als ze horen hoe het leven voor Surinaamse slaven echt was: ’Met borsten nog vol melk moesten moeders aan het werk’
PARAMARIBO- Op de laatste dag van het staatsbezoek aan Suriname verliet het koninklijk paar de hoofdstad. Een bezoek aan de voormalige plantage Frederiksdorp moest inzicht geven in het dagelijks leven van slaven. Het royale duo nam de boot en kon zich vergapen aan de schoonheid van het land.
Wouter de WintherPolitiek commentator
De koning ziet een ladder. Als marineman weet hij dat die op een boot naar een nieuw dek leidt. En dus gaat hij, terwijl het koninklijke en het presidentiële gevolg met elkaar aan het kletsen is, op ontdekkingstocht. Hij klimt het dak op van de salonboot Mi Gudu (Mijn schatje). Daar aangekomen overziet hij als semi-kapitein het schitterende ochtendlandschap. Er staat een lekker windje, die de broeierige hitte net te doen maakt. Uitgestrekte groene velden volgen de oneindige oevers met Mangrove-bomen. Royaal voorbeeld doet goed volgen. Máxima blijft een etage later, maar ook president Simons en een Surinaamse minister beklimmen de trap.
Laatstgenoemde wil graag een selfie met de koning maken. Willem-Alexander doet er maar niet moeilijk over.
Als beide staatshoofden even elkaar naast elkaar op de punt van het schip staan, dringt zich een beeld op van die beroemde scene uit de film Titanic. En warempel, terstond meldt zich een school dolfijnen, die de boot komt vergezellen op haar tocht over de Surinamerivier.
Een welkome ontsnapping uit Paramaribo. Het uitstapje naar de voormalige plantage Frederiksdorp blijkt bovendien waardevol. De afgelopen dagen ging het veel over het slavernijverleden, vooral in de context van excuses, vergiffenis en herstelbetalingen. Maar op de plantage wordt voor het eerst ook ingezoomd op hoe het leven als slaaf in Suriname daadwerkelijk was.
Suriname wil vleugels uitslaan
In een diorama wordt een tafereel op de plantage afgebeeld. „Hier zien we een slaaf die zweepslagen krijgt van de opzichter”, legt de bevlogen gids uit, terwijl het paar kijkt naar een zwarte pop die een pak rammel krijgt van een witte pop.
Máxima kijkt ernstig, ook als het gaat over moederschap op de plantage. Het bestond eigenlijk niet, want als moeder had je niks te zeggen over de baby die je baarde. „Met borsten die nog vol waren van de melk, moesten ze alweer aan het werk”, vertelt de gids.
Het is een indrukwekkend verhaal en de Oranjes zijn er even stil van. Maar de gids brengt vrolijkheid. „Het verhaal eindigt met trots en identiteit”, zegt ze en memoreert de 50 jaar onafhankelijkheid van het land. „Na 50 jaar is Suriname een kind dat wil opstaan en zijn vleugels uitslaan!” Dat beaamt president Simons. „Nederland moet leren dat Suriname onafhankelijk is, met een eigen identiteit.” Ze wil met het verder ontwikkelen van haar land niet wachten op herstelbetalingen. Maar, zo zegt ze erbij, het kan best dat die later wel nodig zijn.
Tweede dag staatsbezoek in teken bedrijfsleven
Koning Willem-Alexander streng tegen Máxima tijdens het blind proeven van zoete Surinaamse drankjes
PARAMARIBO- Op de tweede dag van het staatsbezoek verdiepte het koninklijk paar zich in het dagelijks leven in Suriname. Koning en koningin spraken kinderen en studenten en ontmoetten vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Willem-Alexander en Máxima gingen proeven. Geen Parbo-bier, maar frisdrank.
Wouter de WintherPolitiek commentator
De verwijzing was even subtiel als veelzeggend. Tijdens het staatsbanket met president Jennifer Simons bood de koning Suriname hulp aan bij het veroveren van belangrijke bodemschatten. Paramaribo hoopt veel welvaart te kunnen genereren vanwege de vondst van olie. Willem-Alexander verwees naar de eigen woorden van Simons. Namelijk dat ’de duurzame exploitatie daarvan moet gebeuren op een manier die de héle Surinaamse bevolking ten goede komt’.
Staatsbezoek Suriname: om deze opmerking over Máxima kan koning Willem-Alexander, voor het eerst, breeduit lachen
Want dat is de zorg die er bij een flink deel van de Nederlandse politiek en de bevolking heerst, ook als het gaat om betalingen vanwege het slavernijverleden: komt financiële voorspoed ten goede aan alle Surinamers of profiteert de elite vooral?
NDP: ’Tegen koloniale inmenging’
Het is balanceren op een dun koord voor de Nederlanders. In het parlement herinnerde de fractievoorzitter van de grootste partij NDP, waar de president ook lid van is, de koning eraan dat zijn club van oudsher ’tegen koloniale inmenging’ is. Bemoeienis kan snel als zodanig worden gezien. De kersverse Surinaamse regering merkte bijvoorbeeld dat de drie miljard gulden die het land uit Den Haag in 1975 cadeau kreeg na de onafhankelijkheid toch ook wel bedoeld was om Nederlandse bedrijven voor in te huren.
Anno 2025 zijn die verplichtingen er niet. Maar in de marge van de visite van het koningspaar zijn wel voornemens van Boskalis en baggerbedrijf De Boer bekrachtigd om de Surinamerivier te verbreden en te verdiepen. Dit moet onder meer internationale handel versterken.
Wouter de Winther: de echte bezienswaardigheid in het Surinaamse parlement zit niet eens op de plek waar de Oranjes zich bevinden
Zelf showt Paramaribo het koninklijk paar graag de Fernandes-frisdrankfabriek, in Nederland bekend van de vrolijke blikjes, hier in PET-flessen gebotteld.
Video: Máxima proeft kleurrijke frisdrank: ’Te zoet!’
Koning en koningin worden uitgenodigd deel te nemen aan een blinde proefsessie van de frisdrank. De koning vindt het al jaren fijn als hij tijdens bezoeken niet alleen hoeft te luisteren, maar ook iets mag dóen. En dus komt de jonge prins in hem naar boven als hij in een proefwerkhokje naast zijn vrouw plaatsneemt, net als bij een examen.
Máxima kijkt alsof ze wil spieken wat haar man drinkt
Nu zit er een schot tussen het koninklijk paar, zodat ze niet bij elkaar kunnen afkijken. Máxima kijkt om het schot heen, alsof ze wil spieken wat haar man te drinken krijgt. „Hé die schotten zijn er niet voor niks he?”, reageert Willem-Alexander streng.
Máxima steelt show in Suriname: Van lieflijk en nostalgisch wit tot eyecatcher met sexy rug-decolleté
De koningin neemt een slokje van het proefmonster. „Kers! Wel goed. Maar voor mij te zoet”, zegt ze. En daar heeft ze een punt. Haar man klinkt iets enthousiaster: „Goedgekeurd, het is een goed jaar!”
1 / 2Koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben dikke pret in de proefruimte van de fabriek van familiebedrijf Fernandes waar het bekendste drankje van Suriname wordt gebotteld. „Niet afkijken! Die schotten staan er niet voor niets.” © ANP/HH
2 / 2Koning Willem-Alexander en koningin Máxima worden rondgeleid in de bottelarij van familiebedrijf Fernandes. © ANP/HH
Het smaakt wel wat anders dan het roemruchte lokale Parbo-pils, dat zijn oorsprong had in het oude Amstelbier-concern. Maar de koning een beetje kennende, haalt hij die achterstand ’s avonds wel in.
Herstelbetalingen? Dit gebeurde er met de miljarden die Nederland al overmaakte aan Suriname: ’Beeld is niet fraai’
AMSTERDAM – Herstelbetalingen waren nooit aan de orde toen Suriname in 1975 onafhankelijk werd, weet toenmalig onderhandelaar Jan Pronk. Betalen deed Nederland wel, met beperkt succes.
Niels RigterOnderzoeksredactie
4 dec 2025
Een landbouwproject in Commewijne waar de grond bij oplevering ongeschikt bleek voor rijstteelt. Een veeproject in Brokopondo dat mislukte omdat de doelgroep – inheemsen – geen traditionele veeboeren waren en het vee slachtte of verkocht. Palmolieplantages in Marowijne die aan plantenziektes ten onder gingen. Begrotingssteun zonder blijvend effect. Het beeld van de besteding van Nederlands hulpgeld in Suriname is niet fraai, erkent Jan Pronk. Hij was als PvdA-minister voor Ontwikkelingssamenwerking nauw betrokken bij de onafhankelijkheid van Suriname. Nederland zegde z’n ontketende wingewest 3,5 miljard gulden toe, ongeveer 1,59 miljard euro. „Het was het resultaat van onderhandeling, geen herstelbetaling”, zegt Pronk. „Daar was men toen niet mee bezig.”
Met een half miljard gulden werden schulden van Suriname vereffend. Het overige deel van de zogeheten verdragsmiddelen was bedoeld om het land economisch vooruit te helpen.
Nederland stelde twee voorwaarden: betaling zou gebeuren op basis van uitgewerkte plannen voor projecten en de hele bevolking moest ervan profiteren. „Dus niet alleen de achterban van de Creoolse regering, maar ook van de Hindoestanen, Javanen, Marrons en inheemse groepen.” Toch mislukten bijna alle projecten die uit de verdragsmiddelen werden betaald. Dat kwam volgens evaluaties doordat de bevolking onvoldoende werd betrokken. Ook studies naar de haalbaarheid bleven achterwege.
Onvoldoende onderbouwd
Dat gold bijvoorbeeld voor het plan om in het westen de voorraden bauxiet, een grondstof voor aluminium, te exploiteren. „Het plan was onvoldoende onderbouwd”, zegt Pronk. „De prijzen wereldwijd kelderen en de kosten voor de winning zouden hoger zijn dan elders. Maar we hadden het niet meer voor het zeggen.”
De 51 kilometer lange spoorlijn die het bauxiet naar Apoera zou brengen, werd gebouwd maar bleef ongebruikt.
Staatsgreep Bouterse
Dat de financiering tussen ’80 en ’85 werd onderbroken vanwege de militaire staatsgreep, hielp natuurlijk evenmin, zegt Pronk. „En laten we eerlijk zijn: de Bouterse-regeringen hebben van economisch beleid een potje gemaakt. Er was corruptie en ze gingen leningen aan, vooral in China, terwijl wij Suriname juist schuldenvrij hadden gemaakt. Daardoor moest een nieuwe regering telkens weer bezuinigen.”
Het leidde tot een vicieuze cirkel van teleurstelling die tot op de regering van Santokhi in 2020 heeft geduurd, zegt Pronk.
De bezuinigingen waren eisen van de Wereldbank, waarvan Suriname decennialang tientallen miljoenen aan subsidies en zachte leningen kreeg. Nederland was juist een van de grote donoren van de Wereldbank – alleen al tussen 2000 en 2011 maakte het 5,3 miljard euro over.
Geld voor opbouw eigen leger
Zo waren er nog meer al dan niet directe betalingen buiten de verdragsmiddelen. Zoals voor de opbouw van een eigen leger. „Ik was daar sterk op tegen”, zegt Pronk. Toch ging Nederland overstag. Toenmalig defensieminister Vredeling hielp met kennisoverdracht, bijbetaling voor salarissen van Nederlands-Surinaamse militairen, voertuigen en patrouilleboten. „Mijn vriend Eddy Hoost, minister van Justitie, was één van de grootste voorvechters van een eigen leger. Hij was één van de eersten die in december ’82 werden vermoord.”
Decembermoorden
Toch was het volgens Pronk heus niet allemaal kommer en kwel met Nederlands hulpgeld in Suriname. Er werden ook sluizen mee betaald, dijken versterkt en kanalen gegraven. De infrastructuur in en rond Paramaribo verbeterde.
In 2012 schortte Nederland de verdragsmiddelen op vanwege de aanpassing van de Amnestiewet, die Bouterse uit de wind zou houden voor zijn rol in de Decembermoorden. De laatste 13 miljoen euro betaalde het kabinet pas in 2020. Het geld ging onder meer naar de gezondheidszorg en een fonds voor het MKB.
„De Bouterse-regeringen hebben van economisch beleid een potje gemaakt”
Jan Pronk Toenmalig minister voor Ontwikkelingssamenwerking
Door de jaren heen waren er ook programma’s en incidentele betalingen, bijvoorbeeld voor hulp bij drugsbestrijding. Voor het versterken van de samenwerking tussen Nederlandse en Surinaamse maatschappelijke organisaties, trok Nederland tussen 2008 en 2022 25 miljoen euro uit.
Houtwinning en genderkwesties
Er ging tussen 2002 en 2011 6 miljoen euro naar een programma voor wilde dieren, naar werkgelegenheid in houtwinning (680.000), genderkwesties en juridisch onderzoek naar de huwelijkswetgeving (630.000). Tijdens de coronapandemie leverde Nederland 2,5 miljoen euro aan medische goederen. Na de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden kwam er een fonds voor een herstelprogramma, waarvan 66 miljoen voor Suriname. De excuses waren een komma, geen punt, achter het gesprek over dat verleden, benadrukt het kabinet steeds. Dat geldt ook voor het gesprek over eventuele herstelbetalingen.
Wederzijds begrip
Vanaf 2021 ging er 10 miljoen naar het Makandra-programma, bedoeld voor terreinen waarop Suriname en Nederland samen optrekken: openbaar bestuur, politie, justitie, defensie, onderwijs, natuurbeheer en kustbescherming.
Volgens een evaluatie heeft het programma de diplomatieke betrekkingen verbeterd en meer ’wederzijds begrip’ gekweekt. Tegelijkertijd droeg het geld beperkt bij aan versterking van de Surinaamse overheid. Het kabinet zet niettemin met een extra 10 miljoen euro Makandra (‘samen optrekken’) het programma de komende jaren voort.
’Oppassen met olie’
Pronk kan het niet laten het optimisme over de vondst van olievoorraden voor de Surinaamse kust van een waarschuwing te voorzien. „Pas daarmee reuze op!” Die boodschap heeft minister Patrick Bruinings (Olie, Gas en Milieu) begrepen, maar vooral door in Nederland te kijken hoe het níet moet, zei hij onlangs in De Telegraaf. Nederland ’verkwanselde’ namelijk z’n gasmiljarden immers aan ’de verkeerde dingen’.
Biedt olie eindelijk stabiele toekomst voor 50 jaar onafhankelijk Suriname? ’We zijn niets opgeschoten’
PARAMARIBO- Suriname viert dinsdag dat het 50 jaar onafhankelijk is. Met de vondst van grote olievelden voor de kust hoopt de bevolking, na de ene crisis na de andere te hebben overleefd, eindelijk op welvaart en voorspoed.
Robert Alting
25 november 2025
Al bijna een week zit de 77-jarige Gisela ( „Zeg maar Tante Gisela”) met haar kraam op de hoek van de Maagdenstraat en de Jodenbreestraat, hartje Paramaribo. Het is druk bij haar stalletje vol blouses, jurken en hoeden die zij samen met haar zussen maakt en allemaal eenzelfde thema hebben: Srefidensi, 50 jaar onafhankelijkheid. Gisela kijkt al weken uit naar 25 november. „Het is onze bigi yari! Het is voor het hele land héél belangrijk!” Daarna volgt een zucht. Er is vijftig jaar geploeterd, zegt ze. Een staatsgreep, dictatuur, de binnenlandse oorlog, de ene economische crisis na de andere. Het was niet altijd makkelijk om Surinamer te zijn. „En mensen hebben het wéér moeilijk, mensen moeten wéér hosselen.”
Zoveelste financiële crisis in Suriname
Tante Gisela is hierop geen uitzondering, geeft ze toe. Het geld dat ze verdient met haar kraam is een welkome aanvulling op haar pensioentje. „Maar we vragen niet veel. Er komen veel moeders met kinderen. Die moet je helpen met hun budget, toch.”
Bruine bonen, zoutvlees, sardien in blik. Het zijn al die doodgewone dingen die de afgelopen tien jaar, nadat in 2015 na vijf jaar regeren door Desi Bouterse de zoveelste financiële crisis uitbrak, voor veel mensen onbetaalbaar zijn geworden.
De voormalig legerleider had in 2010 een royaal sociaal beleid ingevoerd waardoor het leven voor veel groepen in de samenleving snel beter werd. Er werd volop geïnvesteerd in sociale voorzieningen en infrastructuur, alles kon! Klein detail: nadat de olieprijs daalde, stonden er geen inkomsten tegenover de enorme uitgaven.
Graai in reserves van Suriname
De schulden liepen uiteindelijk zo hoog op dat er een graai werd gedaan in de reserves van het land. Net zolang totdat Suriname bankroet raakte, de wisselkoers op hol sloeg en er vrijwel geen harde valuta meer te vinden was. Belangrijke financiële ratingbureaus als Moody’s en Standard & Poor’s waren eensgezind in hun oordeel: Suriname was een financiële junkstaat geworden. Tien jaar later is het land deze crisis nog altijd niet te boven, verzucht Maisha Neus (39) in een buitenwijk van Paramaribo. Zij ging in 2017 als eerste vrouw in Suriname de straat op om te protesteren tegen het financiële wanbeleid van Bouterse. Haar voornemen: ik stop, als hij stopt.
In 2020 trad Bouterse af, mede door protesten als die van Neus leed Bouta een forse verkiezingsnederlaag. Zijn opvolger, Chan Santokhi, bracht met steun van het IMF economische stabiliteit, de schuldenlast werd herschikt, onder andere bij Oppenheimer en grote banken in China, maar het bracht tegelijkertijd geen verlichting in het dagelijks bestaan van de burger.
Het leven werd onder zijn bewind duurder en duurder. Veel Surinamers belandden in de armoede, anderen zochten hun heil in het buitenland. Santokhi werd na vijf jaar regeren naar huis gestuurd.
Neus: „We zijn tien jaar verder, maar wat zijn we opgeschoten? Niks. Mensen pinaren nog steeds. Kinderen groeien op zonder moeder omdat zij drie banen moet hebben. Mensen rijden ’s avonds taxi omdat ze niet uitkomen. Het heeft Suriname harder gemaakt.”
Steun vanuit Nederland
Ook econoom Winston Ramautarsing (69) ziet de nood om zich heen. Veel mensen in Suriname overleven, 50 jaar na de onafhankelijkheid, nog altijd door steun vanuit Nederland, zegt hij. Door pakketten vol levensmiddelen die zij krijgen toegestuurd, door geld dat wordt overgemaakt. „Goed bedoeld, maar het stimuleert het eigen initiatief niet. Het maakt afhankelijk in plaats van onafhankelijk. Kijk bij Western Union in het centrum. De hele dag staan daar mensen in de rij.”
Ondertussen zijn er enorme olievelden gevonden voor de kust van Suriname. Vanaf 2028 zullen naar verwachting 220.000 vaten per dag uit Block 58 gepompt worden, de inkomsten daarvan kunnen oplopen tot 40 miljard Amerikaanse dollar. Oliereuzen TotalEnergies en APA Corporation investeren tien miljard euro in dit GranMorgu-project. Annand Jagesar, directeur van staatsbedrijf Staatsolie, voorspelde dat ’niemand ooit nog arm hoeft te zijn’. Het kán het land, met slechts 600.000 inwoners en een bbp van 3,5 miljard euro, inderdaad schathemeltjerijk maken. Óf een nieuw Venezuela. Het lot van al dat geld ligt in handen van de huidige president, Jennifer Simons. Neus is hoopvol, zegt ze, (“Ik hou van mijn land, toch”), maar moet ook toegeven dat het wellicht tegen beter weten in is. Ze moet nog maar zien of Simons, afkomstig uit de NDP, de politieke partij van Bouterse, wil breken met alle corruptie en nepotisme die het land al decennialang lamlegt. „Er is geen transparantie over wat voor deals er gemaakt zijn. Over hoe het oliegeld in de Surinaamse samenleving geïnvesteerd wordt. Die transparantie was wel beloofd.”
„Integer leiderschap ontbreekt en de politiek wil niet breken met een corrupt systeem.”
Winston Ramautarsing Econoom
Ramautarsing zegt dat de olie-inkomsten zeer welkom zijn, maar ook dat gebrek aan geld nooit het probleem is geweest. „In Suriname is altijd flink verdiend aan onze natuurlijke hulpbronnen. Het probleem is dat de instituties zwak zijn, dat integer leiderschap ontbreekt en dat de politiek niet wil breken met een corrupt systeem. Ook IMF zegt dat dit snel moet veranderen.”