Suriname kiest positie bij VN-resolutie over Iran
PARAMARIBO – Suriname heeft volgens de Israëlische niet-residerende ambassadeur voor het land, Mattanya Cohen, een duidelijke positie ingenomen in het internationale debat over de spanningen rond Iran. Dat gebeurde onlangs bij een stemming in de United Nations Security Council.
Volgens Cohen werd tijdens de vergadering een resolutie besproken waarin Iran verantwoordelijk werd gehouden voor raketactiviteiten in de regio. De resolutie kreeg brede internationale steun. “Alle landen in de Veiligheidsraad stemden voor, behalve twee”, zegt de ambassadeur. Wat volgens Cohen vooral opviel, was het aantal landen dat de resolutie mede ondersteunde. In totaal zouden 135 landen de resolutie hebben gesteund of mede hebben ingediend. “Suriname was een van de landen die deze resolutie mede heeft ondersteund”, benadrukt hij. Volgens de diplomaat laat dat zien dat er wereldwijd een groeiende consensus ontstaat over de manier waarop met Iran moet worden omgegaan. “Wanneer alle landen hadden mogen stemmen, zou de meerderheid dezelfde positie hebben ingenomen”, zegt hij.
Cohen zegt blij te zijn met de houding van Suriname. Volgens hem toont de steun van Paramaribo dat het land zich aansluit bij een bredere internationale coalitie die druk wil uitoefenen op Iran. “Ik denk dat Suriname hier aan de juiste kant van de geschiedenis staat”, stelt hij. De ambassadeur wijst erop dat internationale samenwerking volgens hem essentieel is om regionale conflicten en veiligheidsdreigingen te beheersen. Volgens hem gaat de kwestie niet alleen over het Midden-Oosten, maar heeft zij ook implicaties voor de veiligheid van andere delen van de wereld. Cohen stelt dat de internationale gemeenschap daarom steeds nauwer samenwerkt om diplomatieke en politieke druk op Iran te vergroten.
Naast geopolitieke kwesties sprak de diplomaat ook over de veiligheid van Israëliërs en Joodse gemeenschappen buiten Israël. Volgens hem bestaat er wereldwijd bezorgdheid over mogelijke aanvallen op Israëlische diplomaten en Joodse instellingen. “Er zijn dreigingen tegen Israëliërs en synagogen in verschillende landen”, zegt hij. “Daarom hebben we onze veiligheidsmaatregelen versterkt.” Toch beschouwt hij Suriname als een relatief veilige omgeving. Volgens Cohen heeft het land een geschiedenis van religieuze tolerantie en vreedzaam samenleven tussen verschillende gemeenschappen. “Suriname is een veilig land,” zegt hij. “Ik voel me hier welkom.”
https://www.surinametimes.com/artikel/suriname-kiest-positie-bij-vn-resolutie-over-iran
Oorlog tegen Iran gaat nieuwe fase in: aanval op ’laatste verdedigingslinie’ van regime moet weg vrijmaken voor volksopstand
TEL AVIV- Israël heeft Big Brother in het vizier. Met een reeks luchtaanvallen op controleposten van de Basij, de Iraanse milities die met harde hand de bevolking onder de duim houden, probeert het de voorwaarden voor een opstand te creëren.
Ralph Dekkers Correspondent Midden-Oosten
„Het doel is om het repressieve apparaat te verzwakken, zodat het voor de bevolking gemakkelijker wordt om de straat op te gaan”, aldus een hoge Israëlische functionaris.
Het betekent dat de oorlog verder wordt uitgebreid: van puur militaire doelen, zoals raketfabrieken en lanceerinstallaties, naar de mannen in leren jasjes die op straathoeken en in woonwijken alles en iedereen in de gaten houden, naast de gewapende vrijwilligers die de vele checkpoints bemannen. Zij hebben van de autoriteiten al de opdracht gekregen om iedereen neer te schieten die de wet overtreedt en een bedreiging vormt voor het bewind.
Iraanse betogers weggezet als ’vijand van de staat’
De Basij speelt al decennialang een grote rol bij het neerslaan van de protesten, zoals eerder dit jaar toen het regime hoogstwaarschijnlijk tienduizenden demonstranten doodschoot. Elke potentiële betoger wordt nu – in oorlogstijd – weggezet als een ’vijand van de staat’ of ’crimineel’.
De hoogste politiebaas van het land, Ahmadireza Radan, waarschuwde onlangs dat hij een ’schietbevel’ had uitgevaardigd voor de milities, die onder de Revolutionaire Garde vallen. „Als een plunderaar door onze troepen wordt gepakt, zal hij worden neergeschoten en geneutraliseerd.” De Basij-milities vormen de eerste én laatste verdedigingslinie van het regime. Ze moeten elke oppositie keihard de kop indrukken. Daarvoor heeft het honderdduizenden leden. Het kan daarnaast vissen in een grote vijver van regime-aanhangers, mogelijk in de miljoenen, die werken als informant. Het zijn de buurtwachten van de ayatollahs, die als een soort Big Brother alles op microniveau in de gaten houden. Opdat niemand van het ’juiste pad’ afwijkt.
Sms met doodsbedreiging
Zij waarschuwen nu ook via tekstberichten en directe boodschappen de mensen om vooral niet de straat op te gaan. Als reactie kregen duizenden militieleden deze week, mogelijk vanuit Israël, een sms binnen met een doodsbedreiging: „U staat volledig onder onze surveillance. We weten welke misdaden u tegen het Iraanse volk hebt begaan. We hebben u en al uw handlangers geïdentificeerd. Geef u over of vlucht. Er komt geen tweede waarschuwing.” Benjamin Netanyahu benadrukte deze week talloze malen, in videoboodschappen en op een persconferentie, dat het uiteindelijk de bevolking is die zichzelf moet bevrijden van ’het juk’ van het regime. „Wanneer het juiste moment aanbreekt, en dat moment komt snel dichterbij, zullen we het stokje aan jullie overdragen”, aldus de Israëlische premier.
Aanvallen op onderdrukkingsapparaat van het regime
Tot dusver is er nog geen enkel teken dat de bevolking op korte termijn in opstand zal komen. Veel Iraniërs voelen zich, zo blijkt uit de spaarzame berichten die naar buiten komen, momenteel gevangen tussen het repressieve bewind en de aanhoudende luchtaanvallen door de VS en Israël. Dat laatstgenoemde land hoopt dat met de nieuwe focus van deze aanvallen, op het onderdrukkingsapparaat van het regime, er toch een kans ontstaat voor een revolte. Het Iraanse staatspersbureau Fars meldde deze week dat zeker tien mensen, maar mogelijk veel meer, zijn omgekomen bij een serie droneaanvallen op Basij-checkpoints in de hoofdstad. Iraanse functionarissen gaven daarvoor, aldus oppositiezender Iran Internationaal, de ’Mossad en de monarchisten’ de schuld. Met die laatste doelen zij op de aanhangers van de zoon van de laatste sjah, die zich vanuit de VS – tot dusver zonder succes – opwerpt als een alternatief voor het islamitische bewind.
Israël heeft controleposten aangevallen
Israël bevestigde later dat de luchtmacht de controleposten had aangevallen. Het gaf ook beelden vrij van de gerichte acties, die voor angst moeten zorgen onder de militieleden.
Dat lijkt te werken. Volgens ooggetuigen zijn veel checkpoints verplaatst naar meer beschutte plekken, zoals onder bruggen. Maar ook daar lopen zij gevaar: volgens de Wall Street Journal geven Iraanse burgers via sociale media deze locaties door aan Israël, dat ze vervolgens, na een eigen check, aanvalt. Zo zou ook de aanval van woensdagavond op poten zijn gezet.
Een religieuze prediker, en bekend aanhanger van het regime, waarschuwt voor de nieuwe ontwikkeling. „Vanavond is de vijand begonnen met het aanvallen van de controleposten”, aldus Meysam Motiee. „We hebben betrouwbare informatie die aantoont dat de Amerikanen en zionisten een serieus plan hebben om de straten terug te veroveren van de ’gelovigen’ en volksstrijders. Wees waakzaam.”
https://www.telegraaf.nl/nieuws/oorlog-tegen-iran-gaat-nieuwe-fase-in-aanval-op-laatste-verdedigingslinie-van-regime-moet-weg-vrijmaken-voor-volksopstand/141597948.html
Iraanse leiding ‘onthoofd’, maar het regime is zeker nog niet weggevaagd
Met de dood van Ali Khamenei heeft Donald Trump een van zijn beloftes – onthoofding van het Iraanse regime – meteen al waargemaakt. De vraag is of hij daarmee ook het einde van de Islamitische Republiek heeft ingeluid.
Dit artikel is geschreven doorRob Vreeken
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
eeft Donald Trump Iran – en de wereld – een loer gedraaid? Een etmaal nadat mede namens de Amerikaanse president een nieuwe ronde van onderhandelingen tussen de VS en Iran was aangekondigd, stegen zaterdagochtend Israëlische en Amerikaanse gevechtsvliegtuigen op van hun bases voor een aanval op Iran. Niks onderhandelingen. En wat voor een aanval. Van een paar tactische bommen om concessies af te dwingen was geen sprake. De bedoeling van Operatie Epische Woede, zo bleek uit de toespraken van Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, is om het Iraanse regime te onthoofden, zijn militaire infrastructuur te vernietigen, de mogelijkheid van een Iraans kernwapen voor eens en altijd uit te sluiten en – dat was de onverwachte climax – de deur open te zetten voor een wisseling van regime.
De belofte van onthoofding werd meteen al waargemaakt. Bij de eerste aanvalsgolf is Irans Opperste Leider ayatollah Ali Khamenei omgekomen, zo bleek zondagochtend. Ook de stafchef van het leger, de minister van Defensie en de opperbevelhebber van de Revolutionaire Garde hebben het niet overleefd.
Dat betekent echter niet dat het hele regime al is weggevaagd. Bovendien zal een nieuwe regering niet kant-en-klaar worden afgeleverd door de Amerikanen. Reza Pahlavi, wiens naam wordt gescandeerd in de straten van Teheran, werd door Trump niet eens genoemd. De Iraniërs zullen het zelf moeten doen. ‘Als we klaar zijn, neem dan je regering over’, zo sprak hij de bevolking van Iran toe. ‘Dit is waarschijnlijk je enige kans in generaties.’
Grote onzekerheden
Het is een van de grote onzekerheden van deze operatie. Of Epische Woede zal uitmonden in een volksopstand is inderdaad mogelijk, zeker is het niet. Een moordenaarsregime in doodsnood zal er niet voor terugschrikken opnieuw demonstrerende burgers met machinegeweren neer te maaien, zoals begin januari gebeurde. De straat op gaan wordt dan wel heel moedig.
Bovendien is volstrekt onzeker of een opstand zal resulteren in de val van het regime. En dan nog, wat zou er daarna komen? Elementen van de Revolutionaire Garde kunnen een militaire dictatuur vestigen. Er kan chaos ontstaan, uitmondend in een Iran als ‘mislukte staat’. Of inderdaad, het optimistische scenario, een min of meer fluwelen overgang naar democratie.
De gevolgen voor de regio vormen een andere onzekere factor. Israël heeft de mogelijke slachtoffers onder de eigen bevolking ingecalculeerd, maar andere landen in het Midden-Oosten voelen niet de noodzaak offers te brengen. In zeven Arabische landen kwamen zaterdag al Iraanse bommen neer, een ongekend aantal. De Straat van Hormuz, de route voor een vijfde van ‘s werelds olie, is afgesloten. Buurlanden vrezen een vluchtelingenstroom uit Iran.
Het heeft Trump er allemaal niet van weerhouden door te zetten. Was dat van meet af aan het plan, of heeft hij serieus Iran een kans willen geven aan de onderhandelingstafel? Dat vraagteken zal voorlopig wel boven dit historische weekeinde blijven hangen.
Onderhandelingen
Ali Vaez, Iranexpert van de International Crisis Group, was er zaterdag op de zender France24 stellig over: ‘Voor de tweede keer in een jaar heeft de regering-Trump bewezen onderhandelingen te gebruiken voor een rookgordijn voor een aanval.’
De eerste keer was uiteraard de aanloop naar de twaalfdaagse oorlog van vorig jaar juni, toen midden in nucleaire onderhandelingen met Iran de aanval werd geopend door Israël, spoedig gevolgd door de VS. Hij had ook nog kunnen verwijzen naar de aanloop tot de Irakoorlog van 2003. Vaez moet zich bedonderd hebben gevoeld, want tot zaterdag had hij nog rekening gehouden met de mogelijkheid dat er serieus werd onderhandeld.
Toch kan niet geheel worden uitgesloten dat dat inderdaad zo was, of in ieder geval dat de Amerikanen steeds waren uitgegaan van een ‘ja, tenzij’. Waarin ‘ja’ de zorgvuldig en voor de hele wereld zichtbaar voorbereide aanval was, en ‘tenzij’ de optie dat de Iraniërs aan de onderhandelingstafel fors door de knieën zouden gaan. ‘We hebben ze genoeg mogelijkheden geboden om tot een vreedzaam nucleair programma te komen, als ze dat hadden gewild’, hoorden Reuters en AFP zaterdag van zegslieden in Washington. ‘In plaats daarvan gebruikten ze spelletjes, trucs en vertragingstactieken.’
Strijd van weken
Zo’n uitspraak kan onderdeel zijn van een groter plan om gestelde doelen te bereiken. In Israël ging rond dat de datum van 28 februari al lang geleden was afgesproken door Netanyahu en Trump. Dat kan echter ook hebben behoord tot de gebruikelijke ‘contingency planning’, het opstellen van militaire plannen voor als het nodig mocht zijn. Zo wist Reuters al weken geleden te melden dat de Amerikaanse strijdkrachten zich voorbereidden op een strijd van weken. Een geloofwaardig bericht; alleen leidt voorbereiden niet per se tot handelen.
Strikt genomen is Epische Woede in strijd met het internationaal recht, in het bijzonder het internationaal geweldsverbod. Van zelfverdediging tegen een gewapende aanval was immers geen sprake, laat staan van toestemming van de Veiligheidsraad. Wat dus opviel in de reacties vanuit Europa, was dat daar – met uitzondering van Spanje en Noorwegen – geen groot punt van werd gemaakt. Veroordeeld werd alleen de reactie van Iran, dat zijn buurlanden had bestookt. Bij zoveel geopolitiek natuurgeweld moet het recht een stapje opzij doen.
Hoogste leiding in Iran nu in handen van driemanschap, opvolger Khamenei nog niet in beeld
Alleen de procedure voor de opvolging van ayatollah Ali Khamenei in Iran staat vast. Maar wie de nieuwe Opperste Leider wordt, is vooralsnog een raadsel.
Dit artikel is geschreven doorRob Vreeken
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Wie ayatollah Ali Khamenei gaat opvolgen als Opperste Leider van de Islamitische Republiek Iran is niet bekend, vermoedelijk ook nog niet onder de mannen die het in Iran voor het zeggen hebben. Na de zesdaagse oorlog van juni vorig jaar met Israël en de VS heeft Khamenei naar verluidt drie mogelijke opvolgers aangewezen, maar hun namen zijn onbekend.
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over VK Buitenland.
Wel staat de procedure voor de opvolging vast; die is geregeld in de Iraanse grondwet. Dat heeft enige tijd nodig. Zolang dat loopt, is de hoogste leiding van het land – zo werd zondag in Teheran bekendgemaakt – in handen van een driemanschap, voorgezeten door president Masoud Pezeshkian. De voormalige hartchirurg is een betrekkelijk zwakke figuur die geen enkele kans maakt Khamenei op te volgen, al was het maar omdat hij niet is opgeleid als geestelijke.
De andere leden van het driemanschap zijn de 69-jarige Gholam-Hossein Mohseni Ejei, hoofd van de rechterlijke macht van Iran, en ayatollah Alireza Arafi (66), een jurist die lid is van twee van de belangrijkste organen in Iran, de Raad van Hoeders en de Raad van Experts. Beide hardliners zijn wél in beeld als mogelijke opvolgers van Khamenei.
De nieuwe Opperste Leider wordt volgens de grondwet ‘zo spoedig mogelijk’ gekozen door de Raad van Experts. Dat orgaan bestaat uit 88 islamitische geestelijken die om de acht jaar worden gekozen door de Iraanse bevolking. Vrij zijn die verkiezingen niet. Kandidaten moeten worden goedgekeurd door de Raad van Hoeders, een uit twaalf islamitische geestelijken en rechtsgeleerden bestaand orgaan waarvan de samenstelling direct (de helft) dan wel indirect (de andere helft) wordt bepaald door de Opperste Leider.
De criteria voor de kwalificatie voor het ambt zijn volgens de grondwet ‘islamitische geleerdheid, rechtvaardigheid, vroomheid, juist politiek en sociaal inzicht, voorzichtigheid, moed, bestuurlijke vaardigheden en voldoende leiderschapscapaciteiten’. De opvolger moet uiteraard een man zijn en sjiitisch moslim.
Potentiële opvolger
Enkele jaren geleden werd Mojtaba Khamenei, de 56-jarige zoon van Ali Khamenei, vaak genoemd als potentiële opvolger, maar zijn kansen lijken toch niet zo groot te zijn. Hij mist de nodige steun in machtige kringen en heeft, hoewel hij zich ayatollah mag noemen, onvoldoende statuur als islamitisch geestelijke. Bovendien zou erfopvolging in Iran tot grote weerstand kunnen leiden, niet alleen onder de bevolking, ook binnen de staatsorganen. Door de herinnering aan de in 1979 beëindigde monarchie staat erfopvolging in Iran in een kwade reuk.
Meer kans maken de genoemde Gholam-Hossein Mohseni Ejei en Alireza Arafi. Een andere naam die rondzingt is die van de 63-jarige Sadiq Larijani, voormalig hoofd van de rechterlijke macht en huidig voorzitter van de Raad van Geschiktheid en Oordeel, de derde van de drie raden aan de top van de gezagsstructuur van de Islamitische Republiek.
Hij mag niet worden verward met zijn naamgenoot Ali Larijani, een man die de laatste maanden werd gesignaleerd in het hart van de macht in Teheran en feitelijk fungeerde als rechterhand van Ali Khamenei. De 67-jarige Larijani is sinds augustus vorig jaar voorzitter van de Nationale Veiligheidsraad. Van 2008 tot 2020 was hij voorzitter van het Iraanse parlement.
Adviezen van Larijani
Opperste Leider Khamenei leunde de laatste tijd sterk op de adviezen van Larijani, zeker sinds de protestgolf van begin januari. Volgens Farnaz Fassihi, Iranspecialist van The New York Times, had hij ‘feitelijk de leiding over het land overgenomen’. Hij was direct verantwoordelijk voor het met dodelijk geweld laten neerslaan van de recente protesten.
Larijani’s opkomst zette de toch al niet zo machtige president Pezeshkian (‘Ik ben arts, geen politicus’) verder buitenspel. Diverse belangrijke diplomatieke missies, zoals naar Moskou en de Golfstaten, werden niet ondernomen door Pezeshkian, maar door Larijani. Voor de opvolging van Khamenei komt hij echter niet in aanmerking: hij is niet opgeleid als islamitisch geestelijke.
Dit zien andere bondgenoten van Rusland ook
’Zwakke’ Poetin staat na de aanval op Iran wéér in zijn hemd: ’Enorme klap voor imago en regime’
AMSTERDAM- Veel gespin, maar weinig wol. Zo is de reactie van Moskou op de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran nog het best samen te vatten. Bondgenoten van de Russen zullen het met lede ogen aanzien.
Thijs Wolters
1 maart 2026
De vriendschap van de Russische president Vladimir Poetin kent grenzen. Dat heeft Iran nu ook ontdekt, schrijft de nieuwssite Politico. Toen de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zaterdag belde met zijn Russische collega Sergei Lavrov om te overleggen over de Amerikaans-Israëlische aanval op zijn land, kreeg hij een hoop zalvende en troostende woorden te horen, maar keiharde toezeggingen bleven uit. Daardoor ontdekte de regering in Teheran, na eerder onder meer het chavistische regime in het Venezolaanse Caracas, de Baathisten in het Syrische Damascus en de Armeense regering in Jerevan, wat vriendschap met Rusland wél en vooral níet inhoudt, aldus Politico. In alle drie de gevallen kwam een bondgenoot van Moskou onder zware militaire druk te staan, waarna de Russen weinig tot niets deden.
Russische wapensystemen naar Iran
Andere partners van Rusland zullen zich hierdoor inmiddels flink achter de oren krabben. Want wat houdt het in om bondgenoot van Moskou te zijn, als het Kremlin amper iets wil doen wanneer een bondgenoot hulp nodig heeft? Wat is het partnerschap met de Russen waard als ze alleen aanbieden om een wapenstilstand te bemiddelen, zoals Lavrov zaterdag deed?
Toegegeven, het is niet zo dat de Russen geen vinger hebben uitgestoken in het geval van Iran. Kort voordat de Amerikaans-Israëlische aanval op het land van start ging, tekenden Teheran en Moskou nog een akkoord over de levering van militair materieel. Rusland zegde volgens de Financial Times op 22 februari toe om omgerekend 500 miljoen euro aan wapentuig te leveren, onder meer draagbare luchtdoelraketten.
Russische wapens naar Iran
Ook in recente maanden en jaren vervoerde Rusland behoorlijk wat wapensystemen richting Teheran. Het ging daarbij onder meer om jachtvliegtuigen, gevechtshelikopters, scherpschuttersgeweren en pantserwagens. Toch was dat niet in de mate waarin dat gebeurde voordat de Russen Oekraïne binnenvielen.
Dat is natuurlijk exact het probleem voor het Kremlin. Het einde van de oorlog in Oekraïne is allerminst in zicht en dit oeverloze conflict kost Moskou elke maand miljarden roebels. Dat geld kan nu niet aan de inmiddels zieltogende Russische economie worden uitgegeven, laat staan aan hulpbehoevende bondgenoten.
Assad zit te gamen in zijn Moskouse appartement
Dat hebben Nicolás Maduro en Bashar al-Assad aan den lijve ondervonden. De eerste zucht nu in een Amerikaanse cel, nadat de Amerikaanse krijgsmacht hem in eigen land arresteerde, en de tweede zit dag na dag een beetje te gamen in het Moskouse appartement dat hij kreeg toegewezen na zijn vlucht uit Syrië, omdat Russische hulp tegen rebellen uiteindelijk onvoldoende was gebleken.
Poetin heeft regelmatig de mond vol van zijn ideaal van een multipolaire wereld. De Russische president zal na afgelopen weekeinde in het bijzonder en de afgelopen twee jaar in het algemeen moeten erkennen dat daar helemaal geen sprake van is. De wereld is unipolair en Amerika is de onaantastbare hegemonie, zeker als Rusland zich moet concentreren op (zelfgecreëerde) problemen in de eigen achtertuin.
De smoesjes van Vladimir Poetin
De Russische leider moet zich dan ook verstoppen achter smoesjes om uit te leggen waarom hij zijn bondgenoten niet te hulp komt. Politico wijst op zijn uitspraak tijdens de vorige Amerikaans-Israëlische aanval op Iran, vorig jaar zomer.
Hij wilde daarbij neutraal blijven, onder andere vanwege de twee miljoen Israëli’s met Russische roots. „Het is tegenwoordig bijna een Russisch sprekend land”, aldus Poetin. „En dat is een factor waar we zeker rekening mee houden.” Dat zal menig Iraanse wenkbrauw hebben doen fronsen.
Het is nu aan de minions van de Kremlinleider om zijn gezicht te redden. Zijn voormalige premier, Dmirtri Medvedev bijvoorbeeld. Die schreef met veel sarcasme op het sociale medium X: „De vredesstichter is weer bezig. De onderhandelingen met Iran waren slechts een smoes. Dat wist iedereen.”
’Een enorme klap’ voor imago Russische president
Geen woorden, maar daden, zal de gedachte in Teheran zijn. Als de gesprekken met de Amerikanen inderdaad slechts voor de bühne waren, waarom kwam Moskou dan niet met concrete hulp op de proppen? Een andere vraag die zal rijzen, en niet alleen onder Iraniërs: waarom gaan de Russen zo gemakzuchtig om met een van hun belangrijkste bondgenoten? Ryhor Nizhnikau, Rusland-expert van het Finse Instituut voor Internationale Betrekkingen, noemt de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran in gesprek met de krant Kyiv Independent „een enorme klap” voor het imago van Poetin en diens regime. Het onvermogen om Iran daadwerkelijk te helpen „versterkt de perceptie van zwakte” en ondermijnt de aspiraties van de Russische president om een wereldleider te zijn.
LIVE | Iraanse oud-president Ahmadinejad gedood bij luchtaanval
Israël en de Verenigde Staten hebben een preventieve aanval uitgevoerd op Iran onder de noemer ’Epic Fury’, oftewel immense woede. De Iraanse staatsmedia hebben bevestigd dat de hoogste leider van Iran, ayatollah Khamenei, hierbij is gedood. Iran zweert terug te slaan. Volg de laatste ontwikkelingen via ons liveblog.
Iran slaat als bezetene om zich heen en spaart niemand bij dodelijke wraak: dit staat ons nog te wachten
TEL AVIV – Iran slaat als een wilde om zich heen na de dood van ayatollah Ali Khamenei. Het heeft inmiddels al een tiental landen aangevallen, waaronder EU-lid Cyprus. De ayatollahs beschikken bovendien over een arsenaal van duizenden raketten en tienduizenden drones waarmee ze nog lange tijd dood en verderf kunnen zaaien.
Ralph Dekkers Correspondent Midden-Oosten
Vooraf werd rekening gehouden met Iraanse vergeldingsaanvallen op Israël en Amerikaanse doelen in het Midden-Oosten, maar Teheran dreigt direct de hele regio in vuur en vlam te zetten.
Het neemt niet alleen maar Amerikaanse militaire doelen onder vuur, maar ook hotels, vliegvelden en woontorens. Zelfs ’s werelds hoogste gebouw, het Burj Khalifa in Dubai, liep schade op.
Video: Israël deelt beelden: hier wordt hoofdkwartier Iraans regime gebombardeerd
Doel van aanvallen Iran is niet louter wraak
Het doel van Teheran is waarschijnlijk om deze landen te forceren druk uit te oefenen op de VS om de aanvallen op Iran te staken. Het werkt tot dusver averechts: de Golfstaten gaan meer en meer achter de Amerikanen staan. Anwar Gargash, een belangrijke adviseur van de president van de Emiraten, waarschuwt dat de agressie Iran ’op een cruciaal moment heeft geïsoleerd’.
Landen als de Emiraten en Bahrein zijn afhankelijk van hun imago als stabiel land om investeerders en toeristen te trekken. Hetzelfde geldt voor Saoedi-Arabië, dat zijn economie probeert te diversificeren door buitenlanders te trekken.
Dat imago heeft al na 24 uur oorlog flinke schade opgelopen. Prestigieuze plekken als het Fairmont hotel in Dubai en het Crown Plaza in Bahrein zijn getroffen. Er vielen doden in Abu Dhabi. De Amerikaanse ambassade in Manama, de hoofdstad van Bahrein, adviseert Amerikanen inmiddels zelfs om hotels in het land te vermijden.
Video: Na dood Ali Khamenei: ’Iran heeft weinig vrienden meer over’
Straat van Hormuz
De schade in de regio, waar zondag vele duizenden vluchten zijn geannuleerd, is nu al gigantisch. Daarnaast zijn er nog zorgwekkende ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz, ’s werelds belangrijkste vaarroute voor de internationale oliehandel.
De scheepvaart daar is vrijwel volledig tot stilstand gekomen vanwege Iraanse dreigementen, eigen voorzorgsmaatregelen en verzekeringsmaatschappijen die dekkingen dreigen op te zeggen. Dat kan komende week grote gevolgen hebben voor de olieprijzen.
Raketten en drones gevaar voor Emiraten
Het meest acute gevaar voor de Golfstaten komt echter van de Iraanse raketten en drones. De Emiraten meldden zondag dat het luchtafweer 137 ballistische raketten en 209 drones had neergeschoten. In Koeweit ging het om 97 raketten en 283 drones. In Qatar om 65 ballistische raketten en twaalf drones. Daar kwamen er zondagochtend nog meer bij.
EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan
Israël en VS vallen Iran aan, Trump spreekt van ‘grote militaire operatie’
Door onze nieuwsredactie
28 feb 2026
Israël en de Verenigde Staten zijn zaterdagochtend begonnen aan een grootschalige aanval op Iran. President Donald Trump meldt dat hij het Iraanse regime ten val wil brengen. Iran bestookt in een tegenaanval Israël en andere landen in het Midden-Oosten.
Volg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog.
Israël en de VS voerden kort na elkaar luchtaanvallen uit op Iran. Niet veel later deelde Trump een video waarin hij een grootschalige militaire aanval op Iran bevestigt.
Iran vuurde als reactie raketten af op Israël, Jordanië, Irak, Koeweit, Bahrein, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Veel van die landen huisvesten Amerikaanse legerbasissen. In Abu Dhabi in de VAE is een dode gevallen. Israël onderschepte de Iraanse raketten.
In de Iraanse hoofdstad Teheran zijn aanvallen gemeld op het presidentieel paleis, regeringsgebouwen en de plek waar ayatollah Ali Khamenei doorgaans verblijft. Voor zover bekend zijn Khamenei en president Masoud Pezeshkian niet getroffen.
Israël heeft bevestigd dat de aanval op de Iraanse elite is gericht. Er zijn ook explosies gemeld in de Iraanse steden Isfahan, Qom, Karaj en Kermanshah.
De Amerikaanse luchtaanvallen zijn het begin van een verwacht offensief. De VS schaalde de afgelopen weken al op naar de grootste militaire aanwezigheid in de Golfregio sinds 2003. Gevechtsvliegtuigen, luchtverdedigingsschepen en twee vliegdekschepen werden naar de regio overgebracht.
Donderdag waren nog gesprekken tussen VS en Iran
Trump zegt zaterdag in zijn video dat de VS de marine van Iran “volledig zal vernietigen”. Hij herhaalt ook dat het land “nooit een nucleair wapen mag hebben”. Volgens de president was Iran bezig met het herstellen van het nucleaire programma na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen van vorig jaar.
Trump noemt een reeks geweldsincidenten waarvoor hij Iran verantwoordelijk houdt. “Iraanse troepen hebben honderden Amerikanen gedood in Irak. Hun proxy Hamas heeft de aanval op 7 oktober op Israël uitgevoerd”, somt hij onder meer op. “Het is massaterreur en daar gaan we niet langer mee akkoord.”
De president roept Iraniërs op zich na de Amerikaanse aanvallen tegen hun overheid te richten. “Het is aan jullie en dit is waarschijnlijk jullie enige kans in tijden”, zei hij. “Jullie hebben jarenlang om Amerikaanse hulp gevraagd. Ik geef jullie die nu. Vrijheid komt eraan.” Hij roept ze wel op eerst nog binnen te blijven, “want overal zullen bommen vallen”.
Donderdag vonden in Genève nog gesprekken plaats tussen Amerikaanse gezanten en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Toen was er nog sprake van “aanzienlijke vooruitgang“. Wel bleef de VS volgens Iran dreigen met “buitensporige eisen”.
Reconstructie
’Domme fout’ leidde liquidatie Khamenei in: zo kwam geheime operatie opeens in stroomversnelling
TEL AVIV- Ali Khamenei was een van ’de kwaadaardigste personen in de geschiedenis’, aldus Donald Trump. En niet een van de snuggerste. „Hij omringde zich met domme mensen”, aldus een Israëlische functionaris in reactie op de verrassende liquidatie van de opperste leider, die zich ondanks de oplopende spanningen in zijn verblijf in Teheran bevond. „Zij begrepen niet dat ze met vuur speelden. Nu is het spel voorbij.”
Ralph Dekkers Correspondent Midden-Oosten
10:27 uur | vandaag | update 16:05LuisterenDelen
De aanval op Khamenei en tientallen andere hoge functionarissen was opnieuw het resultaat van een knap staaltje inlichtingenwerk van de Mossad, die dit keer nauw samenwerkte met de Amerikaanse CIA. Israëlische spionnen zijn zo diep gepenetreerd bij de aartsvijand dat zij zelfs vrij snel na de dood van Khamenei een foto van diens lichaam wisten te bemachtigen. Het bewijs van zijn overlijden werd vervolgens aan zowel Benjamin Netanyahu als Donald Trump getoond. De bevestiging kwam iets later van Teheran, waarna Iraniërs feestend de straat op gingen. Verrassingsaanval maanden voorbereid
Israël had maandenlang aan de verrassingsaanval gewerkt, met het doel om net zo’n klap uit te delen als tijdens het openingssalvo van de twaalfdaagse oorlog afgelopen juni. Destijds hield Donald Trump de liquidatie van Khamenei nog tegen. Dit keer niet.
Het was zelfs de CIA, aldus de New York Times, die aan Israël de verblijfplaats van Khamenei doorgaf. Het zou vervolgens de Mossad zijn geweest die wist dat de geplande bijeenkomst van de geestelijke leider met een reeks veiligheidsfunctionarissen was vervroegd.
Israëlische vliegtuigen bij zonsopgang vertrokken
Dus moest de aanval bij daglicht plaatsvinden. Dat vergrootte de verrassing, aangezien oorlogen doorgaans in het holst van de nacht worden begonnen. Israëlische vliegtuigen stegen bij het krieken van de dag op, om een dikke twee uur later dertig bommen te gooien op de compound van Khamenei in Teheran. De opperste leider van Iran had die ochtend een ontmoeting met onder anderen zijn veiligheidsadviseurs Ali Larijani en Ali Shamkhani. Van de drie Ali’s overleefde alleen Larijani de aanval. Hij dreigde later die avond: „Onze dappere soldaten zullen de schaamteloze zionistische en Amerikaanse criminelen een onvergetelijke les leren.”
Khamenei had les niet geleerd
Die les had Khamenei na de vorige aanval niet geleerd. Volgens Israëlische media bevond Khamenei zich tijdens de aanval weliswaar ondergronds, maar niet in de diepste bunker die alleen met Amerikaanse bommen opgeblazen kan worden. Het is zeer opmerkelijk dat de 86-jarige leider zo veel risico nam, wetende waartoe Israël in staat is.
Maar ook tientallen andere hoge functionarissen waren niet al te snugger: Israël wist zaterdagochtend nog twee bijeenkomsten te bestoken waar zij bijeen waren. Dit resulteerde in de dood van onder anderen de minister van Defensie, de legerleider, het hoofd van een van de inlichtingendiensten en de baas van de Revolutionaire Garde. Ruim acht maanden later wist Israël zo opnieuw de volledige defensietop van Iran uit te schakelen.
Mossad levert met hulp van CIA nieuw huzarenstukje
De Joodse staat liet in het verleden al veel vaker zien over onvoorstelbare inlichtingen en capaciteiten in Iran te beschikken. Het stal het nucleaire archief van het land, liquideerde ’s lands belangrijkste nucleaire wetenschapper met een op afstand bestuurbare robot en wist vriend en vijand te verrassen door in één klap, met gebruik van Mossad-spionnen op de grond, vorig jaar naast de volledige defensietop ook negen nucleaire wetenschappers te doden. De CIA speelde dit keer echter ook een grote rol. De Amerikaanse inlichtingendienst hield, aldus de New York Times, de opperste leider maandenlang nauwgezet in de gaten en wist zo inzicht te krijgen in zijn ’verblijfplaatsen en gedragspatronen’.
Tegelijkertijd stelde Israël een operationeel plan op voor een verrassingsaanval, die in gang kon worden gezet wanneer een geschikt moment zich voordeed. Dat bleek uiteindelijk zaterdagochtend te zijn. Ontmoeting Trump en Netanyahu
Daarvoor reisden hoge Israëlische veiligheidsfunctionarissen, onder wie de bazen van het leger, de luchtmacht en de Mossad met een hoge frequentie naar Washington voor besprekingen. Er werd onder meer een lange lijst van doelwitten in Iran samengesteld. Netanyahu ontmoette Trump de afgelopen week tot twee keer toe, in zowel Florida als het Witte Huis. Daar kwamen ze, aldus Israëlische en Amerikaanse media, overeen dat een militaire actie zou volgen als Iran niet zou instemmen met een akkoord over zijn nucleaire programma en raketarsenaal.
Rol Mohammed bin Salman
De protesten in Iran, en de daaropvolgende belofte van Trump dat ’hulp onderweg is’, bracht alles in een stroomversnelling. De president stuurde tientallen gevechtsvliegtuigen en een ’armada’ richting het Midden-Oosten. Na drie overlegrondes, een in Oman en twee in Genève, kwamen de Amerikaanse onderhandelaars tot de conclusie dat Iran niet serieus van plan is zijn nucleaire programma en raketten aan banden te leggen.
Een belangrijke rol speelde vervolgens ook de officieuze leider van Saoedi-Arabië, Mohammed bin Salam. De kroonprins pleitte publiekelijk voor een diplomatieke oplossing, maar achter de schermen drong hij volgens de Washington Post aan op een aanval op de sjiitische rivaal. Zijn opvatting was dat Iran alleen maar sterker zou worden als de Verenigde Staten nu niet zouden doorpakken. Opvolger Khamenei
Uiteindelijk werd dus vrijdag alles in gang gezet. Nog geen 24 uur later werd Khamenei, 37 jaar aan de macht, geliquideerd. Een speciale raad leidt nu voorlopig het land, waarna weer een andere raad, met 88 veelal conservatieve geestelijken, een opvolger zal benoemen. Khamenei zou eerder al drie potentiële kandidaten hebben aangewezen. Stuk voor stuk radicaal. Terwijl de Revolutionaire Garde een ’historische tegenaanval’ belooft en de Iraanse raketten op de verschillende Golfstaten en Israël neerdalen, is de kans klein dat de oorlog, zoals Trump hoopt, binnen enkele dagen afgerond zal zijn.
Iran zweert wraak
De machtige voorzitter van het Iraanse parlement, Mohammad Qalibaf zwoer al dat Iran het ’pad van de grote man zal blijven volgen’. „We hebben ons voorbereid op alle scenario’s. Er zijn plannen gemaakt, zelfs voor na de dood van Khamenei”, aldus de voormalige presidentskandidaat.
„Jullie hebben onze rode lijn overschreden en we zullen jullie vreselijke klappen toebrengen. Totdat jullie om genade smeken.”