Het deviezenstelsel, GLIS-vertragingen en stichtingen binnen vastgoedtransacties
Met verbazing las ik het artikel van 6 november, getiteld Alarm bij Deviezencommissie over gelduitvoer via stichtingen.
Als bedrijf dat al twintig jaar actief is binnen honderden vastgoedtransacties, hebben wij nog nooit meegemaakt dat stichtingen extreem grote bedragen naar het buitenland willen overmaken. Slechts in een handvol gevallen betrof het personen die hun onroerend goed verkochten en het geld naar hun buitenlandse rekening wilden overboeken omdat ze daar wonen. Het lijkt in het genoemde artikel te gaan om individuele gevallen buiten de reguliere vastgoedpraktijk.
Wij begrijpen volledig dat gelduitvoer een goede onderbouwing en naleving van compliance vereist. Toch moet de Deviezencommissie onderscheid maken tussen G-uitvoer van deviezen en deviezentoestemming voor overdracht van onroerend goed. Wist u dat het G-formulier nog steeds een negendelig carbonpapierdocument is? Dat zegt genoeg over de veroudering van deze regelgeving.
Verouderde wetgeving remt de vastgoedsector
De Deviezenwet is gebaseerd op regels uit een tijd waarin de huidige economische realiteit ondenkbaar was. Volgens deze wet is bij elke vastgoedtransactie waarbij een niet-ingezetene betrokken is, voorafgaande toestemming van de Deviezencommissie verplicht (ook als er geen deviezenuitvoer mee gepaard gaat).
In Nederland wonen ruim 400.000 mensen van Surinaamse afkomst, met een sterke band met Suriname. Het is logisch dat regelmatig transacties plaatsvinden waarbij buitenlanders betrokken zijn. De verplichte toestemming zorgt echter vaak voor wekenlange vertragingen, waardoor koopakten niet kunnen worden gepasseerd – tot frustratie van kopers, verkopers, notarissen en makelaars.
Praktijkvoorbeeld
Een Surinaamse koper koopt een bouwkavel voor €18.000 van een verkoper die in Nederland woont. Omdat de verkoper niet-ingezetene is, vraagt de notaris deviezentoestemming aan. Tot verbazing van alle partijen vraagt de Deviezencommissie vervolgens om een herkomstverklaring van de koper, die zijn geld lokaal heeft verdiend. Zou hij van een ingezetene hebben gekocht, dan was dat niet vereist.
Deze willekeurige benadering belemmert gewone burgers die, vaak met spaargeld of contanten, hun droom van een eigen perceel willen realiseren. De Surinaamse economie blijft grotendeels contant – dat verandert niet van de ene op de andere dag. De huidige regels schieten hun doel voorbij en belemmeren juist de vooruitgang die ze zouden moeten stimuleren.
Buitenlandse investeerders en economische groei
Buitenlandse investeerders lopen tegen dezelfde bureaucratie aan. Zelfs wanneer zij vastgoed in Suriname aankopen via een buitenlandse entiteit, moeten ze weken wachten op goedkeuring, terwijl hun investeringen juist deviezen inbrengen.
Suriname staat inmiddels op plaats 162 van 190 landen op de Ease of Doing Business-ranglijst van de Wereldbank. Dat is pijnlijk voor een land met zoveel talentvolle professionals en ondernemers. Verouderde regelgeving verlamt ons investeringsklimaat en houdt groei tegen.
GLIS en de vertraging bij taxaties
Naast de deviezenproblematiek kent het GLIS (Grondregistratie en Landinformatiesysteem) een ander structureel probleem. Taxateurs moeten hun rapporten laten “coderen” door GLIS voordat notarissen ze mogen gebruiken voor het passeren van een akte, terwijl daar geen duidelijke wettelijke basis voor bestaat. De waardebepaling ligt wettelijk bij de beëdigd taxateur, niet bij GLIS.
In de praktijk leidt deze dubbele toetsing tot wekenlange vertragingen. Dit systeem is inefficiënt, juridisch twijfelachtig en belemmert de sector. Kwaliteitsbewaking kan beter worden gegarandeerd via beroepsnormen en toezicht op taxateurs zelf, niet via administratieve herkeuring door een niet-bevoegde instantie.
Een kettingreactie van vertragingen
Een eenvoudige vastgoedtransactie kan maanden duren door een opeenstapeling van procedures:
● GLIS-uittreksel: tot vier weken
● Perceel-ID: drie à vier maanden
● GLIS-codering: weken vertraging
● Deviezentoestemming: opnieuw weken
● Bankafwikkeling: extra tijd
Het gevolg: een transportakte kan drie tot zes maanden of langer op zich laten wachten. Dat remt kapitaalstromen en ontmoedigt investeerders.
Hervorming en digitalisering
De oplossing ligt in modernisering en samenwerking. Wetten moeten worden geactualiseerd en bevoegdheden verduidelijkt. Snellere besluitvorming, minder bureaucratie en een integrale aanpak tussen overheid, notarissen, makelaars en banken zijn noodzakelijk.
Suriname staat aan de vooravond van een economische transformatie door olie en gas. Willen we daarvan profiteren, dan moet het ondernemersklimaat drastisch verbeteren.
De rol van stichtingen binnen vastgoed
Tot slot verdienen stichtingen binnen vastgoedtransacties een eerlijke beoordeling. Vaak worden ze gezien als constructies om zegelrechten te ontwijken, maar dat is te kort door de bocht — ze zijn mede ontstaan uit de noodzaak om efficiëntie te bevorderen in een systeem dat te traag werkt.
Wanneer vastgoed in een stichting of N.V. is ondergebracht, kan overdracht plaatsvinden via bestuurs- of aandelenwijziging — niet specifiek om belastingen te ontduiken, maar om maandenlange vertragingen en onnodige kosten te vermijden.
Momenteel betaalt een koper van een woning van €150.000 al snel 8–10% aan bijkomende lasten enkel voor de transportakte. Dat is onhoudbaar. Als zegelrechten en bijkomende notariskosten proportioneel rond 5% van de transactiewaarde zouden worden, zouden reguliere overdrachten weer aantrekkelijk zijn en zou het gebruik van stichtingen grotendeels overbodig worden.
Snellere processen, moderne wetgeving en lagere transactiekosten zijn de sleutel tot een dynamische vastgoedmarkt die vertrouwen, groei en investeringen stimuleert. Alleen door bureaucratische vertragingsmechanismen te hervormen kan Suriname zijn potentie waarmaken en de vastgoedsector de motor laten zijn van duurzame economische ontwikkeling.
Thijs Mouchart, directeur Surgoed N.V.
Alarm bij Deviezencommissie over gelduitvoer via stichtingen
De Deviezencommissie waarschuwt voor een sterke toename van geldstromen naar het buitenland via stichtingen in Suriname. Volgens voorzitter Arun Sankatsing gaat het om miljoenen aan vreemde valuta. De commissie scherpt daarom de controle op de herkomst van gelden aan, in lijn met de Deviezenregeling 1947 en internationale regels tegen witwassen en terrorismefinanciering.
In een brief aan de Surinaamse Notariële Beroepsorganisatie (SNB) benadrukt de Deviezencommissie dat ook stichtingen volledig vallen onder de Deviezenregeling 1947, en dat zij verplicht zijn de herkomst van hun middelen te kunnen aantonen. Sankatsing zegt desgevraagd aan Starnieuws dat de aangescherpte controles geen nieuwe maatregelen zijn, maar een uitvoering van bestaande wetgeving en internationale verplichtingen ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT).
Notarissen die zakelijke handelingen verrichten voor dergelijke stichtingen hebben zich via de SNB beklaagd bij president Jennifer Simons en NDP fractieleider Rabin Parmessar, voorzitter van de vaste commissie voor Financiën en Planning en de Commissie Staatsuitgaven. De vereniging onder leiding van Dewnarain Kalisingh zegt dat de verscherpte controle en de eis van de Deviezencommissie om extra documentatie van stichtingen, zoals jaarverslagen, de afhandeling van transacties vertraagt. Volgens de beroepsgroep leidt de uitgebreide verificatie van geldstromen tot onzekerheid bij cliënten en een zwaardere administratieve last. De Deviezencommissie houdt echter vol dat het aangescherpte toezicht gebaseerd is op de Deviezenwet en regels ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering.
Exorbitante stijging
In haar antwoord aan de notarissen schrijft de Deviezencommissie dat de verscherpte verificatie noodzakelijk is vanwege de “exorbitante stijging” van bedragen die vallen onder de zogeheten G-uitvoerovermakingen – geldtransfers van Suriname naar het buitenland. Deze ontwikkeling kwam recent aan het licht tijdens een presentatie van de Deviezencommissie in De Nationale Assemblée. De uitvoer van gelden vertoont een sterke stijging, in het bijzonder via transacties waarin stichtingen optreden. “Dat noodzaakt tot zorgvuldige verificatie van de herkomst van middelen,” laat de Deviezencommissie de notarissen weten.
De Deviezencommissie benadrukt dat de gevraagde documenten – zoals jaarverslagen, bewijs van werkkapitaal en bankafschriften – rechtstreeks voortvloeien uit artikel 9 van de Deviezenregeling 1947. Dit artikel verplicht iedere natuurlijke of rechtspersoon om desgevraagd aan de Deviezencommissie alle inlichtingen en bescheiden te verstrekken die zij nodig acht voor haar taakuitoefening. “Uit de anti-witwas wetgeving vloeit voort dat zowel de Deviezencommissie als de notarissen een verplichting hebben om bij dit soort zakelijke transacties gedegen verificatie te plegen over de herkomst,” zegt Sankatsing
Integriteit financieel systeem
Ook Parmessar deelt deze zienswijze. In een brief aan de beroepsvereniging van notarissen benadrukt hij het belang van een goed functionerend notarieel systeem en stelt dat de Deviezencommissie opereert binnen de Deviezenregeling 1947, de daaruit voortvloeiende beschikkingen en de AML/CFT-wetgeving (Anti-Money Laundering and Combating the Financing of Terrorism). Deze regels zijn bedoeld om de integriteit van het financieel systeem en de reputatie van Suriname te beschermen. Parmessar verwijst naar een vergadering op 9 oktober 2025 tussen de SNB, het ministerie van Financiën en Planning, de Centrale Bank van Suriname en de Deviezencommissie, waarin de verificatie van geldherkomst en het voorkomen van illegale uitstroom van deviezen werd besproken. Tijdens die bijeenkomst zijn volgens hem geen principiële bezwaren door de SNB geuit.
Parmessar wijst erop dat notarissen volgens de Wet ter voorkoming en bestrijding van Money Laundering en Terrorismefinanciering verplicht zijn cliëntenonderzoek te doen en ongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence Unit. De strengere controles van de Deviezencommissie zijn dus geen willekeurige maatregel, maar onderdeel van de bestaande AML/CFT-verplichtingen.
Hoog risico
De parlementariër somt in zijn brief de belangrijkste wetten en besluiten op die betrekking hebben op witwasbestrijding, terrorismefinanciering en sanctiemaatregelen. In november 2025 zal Suriname tijdens de CFATF-bijeenkomst in Barbados worden geëvalueerd op naleving van deze regels. “Er zal niet alleen worden gekeken naar de aanwezigheid van wetgeving, maar ook naar de daadwerkelijke impact en toepassing ervan bij het tegengaan van witwassen en terrorismefinanciering. Dit is een nationale zaak. Jammer genoeg weigeren sommige actoren hieraan mee te werken, maar het zal niet lang meer duren voordat er geen andere keus is,” benadrukt Sankatsing.
De Deviezencommissie heeft de notarissen er tevens op gewezen dat transacties met stichtingen en grote grensoverschrijdende geldstromen volgens internationale standaarden vallen binnen de hoog-risicocategorie. Het opvragen van extra informatie is dan ook bedoeld om de risico’s van oneigenlijke uitstroom van vreemde valuta te beperken en de monetaire stabiliteit te beschermen.
https://www.starnieuws.com/index.php/welcome/index/nieuwsitem/89060