OpinieSuriname
Opinie: Gelijkwaardige samenwerking met Suriname? Dat kan niet
Gelijkwaardigheid suggereren met Suriname is hypocriet; de ongelijkheid is te groot. Er moet dus structurele herverdeling komen, stelt Rosalie Bouwman.
Dit artikel is geschreven doorRosalie BouwmanGepubliceerd op 18 december 2025
Dit is een ingezonden opiniestuk. Het standpunt in dit artikel is niet per definitie ook het standpunt van Trouw.
“Suriname moet leren zelfstandig te zijn, en Nederland moet leren dat Suriname een zelfstandig land is.” Dit zei president Jennifer Simons tijdens het eerste staatsbezoek van koning Willem-Alexander aan Suriname (1-3 december). Maar naar mijn idee verkeren we in de praktijk vooralsnog in een onmogelijke paradox. Het impliceert immers gelijkwaardigheid, maar hoe realiseer je gelijkwaardige samenwerking als de infrastructuur, kennis en middelen fundamenteel ongelijk verdeeld zijn?
Ik ben meermaals in Suriname geweest voor werk en onlangs was ik projecteigenaar bij een tentoonstelling over Anton de Kom; een samenwerking tussen het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem en het Surinaamse Openluchtmuseum Fort Nieuw Amsterdam. In de cultuursector zijn de intenties altijd goed; we streven naar kennisdeling en gelijkwaardige samenwerking. Maar wat me door de jaren heen steeds meer opvalt: het doen alsof we gelijkwaardig zijn, terwijl we dat niet zijn. Ik had het geld, de vliegtickets, de toegang tot fondsen. We noemden het samenwerking, maar het leek meer op beleefde afhankelijkheid, maar als je dit hardop zegt, ben je paternalistisch. Als je het verzwijgt, werk je mee aan hypocrisie. Volgens mij kun je geen ‘dekoloniale samenwerking’ bereiken zolang kennis, middelen en onderwijs niet evenredig verdeeld zijn.
Het academische niveau en de (museale) infrastructuur in Suriname is simpelweg niet gelijkwaardig aan Nederland. Suriname is een afgelegen land (letterlijk tussen de zee en de Amazone) met zo’n 600.000 inwoners. Slechts 7 procent van de Surinaamse bevolking heeft hoger onderwijs gevolgd, terwijl in Nederland bijna de helft van de jongvolwassenen een hbo- of wo-diploma heeft. Het is tevens algemeen bekend dat er een enorme braindrain plaatsvindt in Suriname. Suriname worstelt met institutionele zwakte, en dat heeft concrete gevolgen voor samenwerking. Dit is geen verwijt aan Suriname. Het is het gevolg van koloniale geschiedenis en structurele onderinvestering.
Geschreven protocol versus persoonlijke relaties
Maar de disbalans gaat dieper dan praktische verschillen. In de Nederlandse cultuur wordt bepaalde kennis als superieur gezien: geschreven boven mondeling, rationeel boven emotioneel, protocol boven improvisatie. Maar wie zegt dat een geschreven protocol objectief beter is dan een persoonlijke relatie? Dat is geen feit, dat is een culturele voorkeur. In mijn werk zie ik dit dilemma constant terugkomen. Nederlandse musea hebben protocollen. Surinaamse musea hebben vaak te maken met beperkte budgetten, improvisatie en creatieve omwegen. Maar betekent dat automatisch dat de Nederlandse manier ‘beter’ is? Of hebben we simpelweg onze eigen werkwijze genormaliseerd en bepaalt degene met het geld wat ‘professioneel’ betekent?
Ik zag dit botsen in de praktijk. Nederlandse partners eisten contracten, facturen, handtekeningen. Surinaamse collega’s wilden vertrouwen en mondelinge afspraken. Dat leidde tot frustratie aan beide kanten. Soms dacht ik: joh, teken toch dat contract. Maar dan realiseerde ik me: natuurlijk tekenen ze niet zomaar. Honderden jaren geleden zwaaiden Nederlanders ook met contracten. Contracten waarin stond dat mensen verkocht werden, dat land werd afgepakt, dat deals werden gesloten waar Surinamers alleen maar slechter van werden. Ze kijken wel uit.Quote van .
Dekolonisatie betekent ook herverdeling van kennis, middelen en macht
Economische macht delen
Nederland heeft van de geschiedenis geprofiteerd en staat er economisch sterk voor. Suriname niet. Echte gelijkwaardigheid vereist meer dan goede intenties. Het vereist dat de partij met economische macht bereid is die macht te delen. Het vereist massale investeringen in Surinaams hoger onderwijs. Het vereist erkenning dat Nederland veelal voortbouwt op dezelfde hiërarchieën die tijdens het kolonialisme zijn ontstaan. Het vereist veel verdergaande projecten dan alleen uitwisselingprogramma’s van studenten die momenteel op de agenda staan. Het vereist dat Nederlandse structurele capacity building financiert.
De vraag is of we daartoe bereid zijn. Want echte dekolonisatie betekent niet alleen erkenning, maar ook structurele herverdeling van kennis, middelen en macht. En dat blijkt, in de praktijk, het moeilijkste van alles.
Rosalie Bouwman is senior beleidsmedewerker en fondsenwerver bij de Stichting Haags Historisch Museum
Lees ook:
Hoe verder na het staatsbezoek aan Suriname? ‘Herstel gaat niet over het verleden, maar over het heden’
Hoe nu verder? Die vraag hing boven het hele staatsbezoek van het koningspaar. Nederland en Suriname zitten in een proces ‘na de komma’ en halen de economische banden aan.
ONVOORSTELBARE NDP GESCHIEDVERVALSERS, MISLEIDERS EN LEUGENAARS!! DIT IS SCHOKKEND EN DE “COPY-PASTE JOURNALISTIEK” WEET VAN NIETS!
Romeo Stienstra Beloftes zijn gedaan, woorden zijn teruggenomen, uitspraken zijn herroepen. De president is inmiddels al meerdere keren teruggekomen op haar eigen woorden en beloftes. Daarom is waakzaamheid geen luxe, maar een plicht. En de media hebben de verantwoordelijkheid om de president consequent en scherp te blijven bevragen over de voortgang.
9 Dec 2025 Geschiedvervalsing is een ernstige zaak waar vooral journalisten, maar ook het volk, waakzaam voor moeten zijn. Alleen door feiten helder te benoemen blijft het publieke debat eerlijk en transparant.
7 dec 2025 IK DURF TE WEDDEN DAT PRECIES VANWEGE DE UITSPRAAK VAN DE KONING EN HENK RAMNANDANLALL ZAL DE PRESIDENT ER NIET ZIJN OP 8 DECEMBER OM OOK EEN KRANS TE LEGGEN. HIEROM IS ER BLIJKBAAR WEGGEKNIPT IN DE SPEECH VAN DE KONING. HET NDP VLEERMUIS-MODEL VAN GEBAKKEN LUCHT, DE DUBBELE MORAAL EN GROVE MISLEIDING TEN VOETEN UIT WAS EEN FEIT GEWORDEN! DE PRESIDENT DIE ER ZOGENAAMD VOOR HET HELE VOLK IS STOND DOOR HAAR EIGEN WOORDEN NU MET HAAR RUG TEGEN DE MUUR. HAAR MOOIE WOORDEN OVER DE RECHTSSTAAT GECITEERD DOOR DE KONING WERD HAAR KEIHARD NU ONDER DE NEUS GEWREVEN ALS TE ZIJN HOLLE FRASEN!!
founder/owner website
9 dec 2025 Vrijheid blokkeren omdat het systeem niet functioneert
8 dec 2025 Srefidenki is een kwaliteit van kritisch burgerschap. n december 1982 werden door de militaire dictatuur twee radiostations, het grootste vakbondscentrum en een drukkerij van een krant in brand geschoten. Onafhankelijke media kregen verschijningsverboden. Elk toegestaan medium kwam onder censuur. Het vernietigen van de platforms van srefidenki kon echter de totalitaire machtshonger niet stillen. Vijftien voormannen van de Surinaamse democratie werden gemarteld en doodgeschoten.
Henry Does
essayist
25 nov 2025 Journalisten moeten opnieuw hun rol claimen als waakhond, niet als toeschouwer.
Nita Ramcharan
founder/owner website.
Communicatie Dienst Suriname HEEFT GEKNIPT IN DE SPEECH VAN KONING WILLEM ALEXANDER !!
SCHANDALIG!!! GEWOON DE KONING DE MOND GESNOERD DOOR DE COMMUNICATIE DIENST SURINAME EN ZIJN WOORDEN WEGGEKNIPT IN MINUUT 5:24/5:25 PRECIES WAAR HIJ SPREEKT OVER DE 8 DECEMBER MOORDEN WANNEER HIJ ZEGT: “Mede als eerbetoon daaraan zal onze ambassadeur volgende week een krans leggen bij het gedenkteken voor de slachtoffers van de Decembermoorden, in Fort Zeelandia“. LUISTERT U ZELF MAAR.
GELUKKIG WAS ER NOG DE GESCHREVEN TEKST VAN HET KONINKLIJK HUIS EN DE JUISTE VIDEO VAN ROYAL TV (zie einde pagina)
Staatsbanket ter ere van het driedaagse staatsbezoek van Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima
2 dec 2025 De Nederlandse koning Willem-Alexander heeft tijdens het staatsbanket in Paramaribo niet alleen stilgestaan bij de slavernij en 50 jaar staatkundige onafhankelijkheid, maar ook de Decembermoorden van 1982 aangehaald én nadrukkelijk gewezen op het belang van de rechtsstaat.
2 dec 2025 Nederlandse koning haalt ook Decembermoorden aan in speech bij staatsbanket. De Nederlandse koning Willem-Alexander heeft tijdens het staatsbanket in Paramaribo niet alleen stilgestaan bij de slavernij en 50 jaar staatkundige onafhankelijkheid, maar ook de Decembermoorden van 1982 aangehaald én nadrukkelijk gewezen op het belang van de rechtsstaat.
Volgens de oud-parlementariër is er tijdens het bezoek een incident geweest waarbij het erop leek alsof “de koning op het hoofd van de president plaste”. Hij noemt onder andere het geval waar koning Willem-Alexander opmerkingen in een toespraak maakte over de 8 decembermoorden.
HET WAS JUIST OM DEZE OPMERKING VAN DE KONING DAT ER EEN KRANS GELEGD ZAL WORDEN IN NAAM VAN DE STAAT DER NEDERLANDEN, DAT HENK RAMNANDANLALL DE BERUCHTE OPMERKING MAAKTE: ” PRESIDENT, ZIE JE NIET DAT DE KONING EIGENLIJK OP JE HOOFD PLAST”
Henk Ramnandanlal, ondervoorzitter van de PALU
Uit de toespraak van de koning op 2 december 2025 tijdens het staatsbanket: ” Het enige dat kan voorkomen dat willekeur, uitbuiting, onrecht en straffeloosheid in de 21e eeuw opnieuw aan het langste eind trekken is onze vrije democratische rechtsorde. Deze overtuiging delen wij. Eind september zei u het zelf heel krachtig mevrouw de president, in uw jaarrede in de nationale Assemblee. En ik citeer: “een sterk en onpartijdig justitieel systeem vormen de ruggengraat van een rechtsstaat en is een onmisbare peiler voor het waarborgen van de vrede, rechtvaardigheid, veiligheid en sociale stabiliteit. (In minuut 5:24/5:25 verspringt het beeld en dan kan je duidelijk zien dat er geknipt is)
founder/owner website
Toespraak van Koning Willem-Alexander bij het staatsbanket ter gelegenheid van het staatsbezoek aan Suriname, Paramaribo
Mevrouw de president,
Meneer Geerlings,
Grantangi!
Mijn vrouw en ik danken u voor uw gastvrijheid en voor uw hartelijke woorden.
Het betekent veel voor ons om uw land te bezoeken in dit jaar waarin u vijftig jaar Srefidensi viert. Voor mij persoonlijk is dit een ervaring waarnaar ik heb uitgekeken. Mijn ouders leerden dit land kennen en liefhebben toen ik nog niet was geboren. Als kind kreeg ik de verhalen mee. Toen ik elf was, brachten mijn grootouders het allereerste staatsbezoek aan de jonge Republiek Suriname. Sindsdien is er heel veel water door de Surinamerivier gestroomd.
In woelige tijden bleef de band tussen Suriname en Nederland altijd voelbaar. Wat mooi om hier nu – samen met mijn vrouw – ook zelf, persoonlijk uitdrukking aan te kunnen geven!
Suriname is vijftig jaar jong. Wat u in die relatief korte tijd heeft bereikt, is heel bijzonder. Waar ter wereld leven bevolkingsgroepen die in oorsprong zó verschillen, zó vredelievend naast en met elkaar? In een wereld waarin conflicten tussen groepen zich verharden en polarisatie samenlevingen ondermijnt, is Suriname een baken van menselijkheid.
U bewijst dat het kán: het samenkomen en samenleven van heel verschillende gemeenschappen in één verband. Ondanks alle moeilijkheden waarmee u kampt, is dit een voorbeeld dat inspireert.
Suriname heeft veerkracht.
Onrecht, schokgolven en economische tegenspoed; ze breken de geest van de Surinamers niet. U komt tegenslagen te boven. Altijd. Ook al vergt dit vaak grote offers.
Ik wil hier graag een eerbetoon brengen aan de Surinaamse weerbaarheid en verzetsstrijd door de eeuwen heen.
Aan de moedige marrons die hun zelf veroverde vrijheid met hand en tand verdedigden vanuit hun schuilplaatsen in het bos.
Aan een verzetsheld als Boni, die met zijn grote vindingrijkheid en moreel gezag mensen motiveerde om te vechten voor een menswaardig bestaan.
Aan humanisten als Anton de Kom, die ons een spiegel voorhield waarin we ons eigen gebrek aan menselijkheid scherp gereflecteerd zagen.
Ik denk ook aan de Surinaamse steun in de Tweede Wereldoorlog. Aan de Surinaamse kanonniers die vrijwillig dienstdeden op Nederlandse marine- en koopvaardijschepen.
En aan het eerste schip dat na de oorlog de oversteek van Paramaribo naar Amsterdam maakte, gevuld met hulpgoederen van de Surinaamse bevolking.
Uw geschiedenis draagt het brandmerk van slavernij in naam van de Nederlandse staat. De Nederlandse regering heeft hiervoor excuses gemaakt en persoonlijk heb ik daaraan nog de vraag om vergiffenis toegevoegd voor het gebrek aan handelen tegen deze misdaad tegen de menselijkheid door stadhouders en koningen van het Huis van Oranje-Nassau.
Vandaag heb ik in een ontmoeting met vertegenwoordigers van nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen deze excuses en deze vraag om vergiffenis herhaald.
Het enige dat kan voorkomen dat willekeur, uitbuiting, onrecht en straffeloosheid in de 21ste eeuw opnieuw aan het langste eind trekken, is onze vrije, democratische rechtsorde. Deze overtuiging delen wij.
Eind september zei u het zelf heel krachtig, mevrouw de president, in uw Jaarrede in de Nationale Assemblée:
“Een sterk en onpartijdig justitieel systeem vormt de ruggengraat van een rechtsstaat en is een onmisbare pijler voor het waarborgen van de vrede, rechtvaardigheid, veiligheid en sociale stabiliteit.”
Het siert de Republiek Suriname dat de trias politica, met een onafhankelijke rechterlijke macht, hier respect geniet en dat de rechtsstaat functioneert. Dit is een kostbare verworvenheid.
Mede als eerbetoon daaraan zal onze ambassadeur volgende week een krans leggen bij het gedenkteken voor de slachtoffers van de Decembermoorden, in Fort Zeelandia.
KONING WILLEM ALEXANDER
Mevrouw de president, uw land beschikt over ongekende rijkdommen die hoop geven voor de toekomst.
Een grote rijkdom is de jeugd. Bijna de helft van uw bevolking is jonger dan 24 jaar.
Een andere rijkdom is de magnifieke, magische natuur, waarmee de inheemse gemeenschappen en vele anderen in Suriname zich zo verbonden voelen. Het groene Suriname haalt meer CO2 uit de lucht dan het uitstoot!
En dan beschikt uw land ook nog over belangrijke bodemschatten. De duurzame exploitatie daarvan op een manier die de hele Surinaamse bevolking ten goede komt, is een belangrijke prioriteit van uw regering. Nederland stelt graag expertise beschikbaar.
Hoewel ons in de omgang met bodemschatten ook een zekere bescheidenheid past. Als het aankomt op het vormen van fondsen waarvan ook toekomstige generaties de vruchten plukken, is het wellicht beter om Noorwegen als voorbeeld te nemen…
Het doet ons veel plezier dat in de afgelopen jaren de samenwerking tussen onze landen over een breed front hechter geworden is. We vinden elkaar bij de versterking van de rechtsstaat, goed bestuur en de bestrijding van georganiseerde criminaliteit.
We intensiveren onze culturele banden en de zorg voor ons gedeelde erfgoed. En we zetten ons samen in om jong ondernemerschap volop kansen te geven en om onderwijs en onderzoek toe te spitsen op de behoeften van nu.
Nederland wil niets liever dan die ingezette lijn van steeds hechtere samenwerking voortzetten. Makandra. Samen optrekken.
Hoewel… één uitzondering moet ik hierbij toch maken.
Indien Natio en Oranje elkaar volgend jaar zomer op het WK gaan treffen – wat wij allen hopen – dan zal van makandra helaas geen sprake kunnen zijn. Dan moet u zich toch echt voorbereiden op sportieve, maar felle competitie.
Mevrouw de president, vijftig jaar na Srefidensi staat het trotse Suriname op de drempel van een nieuwe tijd. Moge het een tijd van vrede, voorspoed en geluk worden. Dat wens ik u en alle Surinamers van ganser harte toe.
Ik moet denken aan de bekende woorden van de dichter Dobru:
Wan Sranan
Someni wiwiri
Someni skin
Someni tongo
Wan pipel
In dit samenspel van al die gemeenschappen die in dit land zijn samengekomen, ligt uw grootste kracht.
Mag ik u vragen het glas te heffen.
Op de Republiek Suriname!
Op uw beider gezondheid, mevrouw de president en meneer Geerlings.
En op de vriendschap tussen Suriname en Nederland.
VIDEO MET JUISTE WEERGAVE TOESPRAAK KONING WILLEM ALEXANDER
Palu openbrief over komst Koning onbeantwoord gebleven – Tbn Prime Alert 29 Okt 2025
